شرح شذور الذهب في معرفة كلام العرب
(١)
٥ ص
(٢)
٧ ص
(٣)
٩ ص
(٤)
١٣ ص
(٥)
٣١ ص
(٦)
٣٢ ص
(٧)
٣٢ ص
(٨)
٣٣ ص
(٩)
٣٥ ص
(١٠)
٣٥ ص
(١١)
٣٦ ص
(١٢)
٤٢ ص
(١٣)
٤٢ ص
(١٤)
٤٤ ص
(١٥)
٤٦ ص
(١٦)
٤٩ ص
(١٧)
٥٠ ص
(١٨)
٥١ ص
(١٩)
٥٦ ص
(٢٠)
٥٨ ص
(٢١)
٦٠ ص
(٢٢)
٦٢ ص
(٢٣)
٦٣ ص
(٢٤)
٦٥ ص
(٢٥)
٦٦ ص
(٢٦)
٦٩ ص
(٢٧)
٧١ ص
(٢٨)
٧٤ ص
(٢٩)
٨٠ ص
(٣٠)
٨٢ ص
(٣١)
٨٥ ص
(٣٢)
٩٠ ص
(٣٣)
٩٢ ص
(٣٤)
٩٣ ص
(٣٥)
٩٧ ص
(٣٦)
٩٨ ص
(٣٧)
٩٩ ص
(٣٨)
١٠١ ص
(٣٩)
١٠٣ ص
(٤٠)
١٠٣ ص
(٤١)
١٠٥ ص
(٤٢)
١٠٥ ص
(٤٣)
١٠٥ ص
(٤٤)
١٠٨ ص
(٤٥)
١١٢ ص
(٤٦)
١١٥ ص
(٤٧)
١١٦ ص
(٤٨)
١٢٠ ص
(٤٩)
١٢٠ ص
(٥٠)
١٢٣ ص
(٥١)
١٢٤ ص
(٥٢)
١٢٧ ص
(٥٣)
١٢٨ ص
(٥٤)
١٢٩ ص
(٥٥)
١٢٩ ص
(٥٦)
١٣٣ ص
(٥٧)
١٣٧ ص
(٥٨)
١٤١ ص
(٥٩)
١٤١ ص
(٦٠)
١٤٣ ص
(٦١)
١٤٤ ص
(٦٢)
١٤٨ ص
(٦٣)
١٥٠ ص
(٦٤)
١٦٤ ص
(٦٥)
١٦٤ ص
(٦٦)
١٦٦ ص
(٦٧)
١٦٨ ص
(٦٨)
١٦٩ ص
(٦٩)
١٦٩ ص
(٧٠)
١٧١ ص
(٧١)
١٧٢ ص
(٧٢)
١٧٤ ص
(٧٣)
١٧٤ ص
(٧٤)
١٧٦ ص
(٧٥)
١٧٧ ص
(٧٦)
١٨٠ ص
(٧٧)
١٨١ ص
(٧٨)
١٨٦ ص
(٧٩)
١٨٧ ص
(٨٠)
١٨٩ ص
(٨١)
١٩٠ ص
(٨٢)
١٩١ ص
(٨٣)
١٩٢ ص
(٨٤)
١٩٤ ص
(٨٥)
١٩٦ ص
(٨٦)
١٩٨ ص
(٨٧)
١٩٨ ص
(٨٨)
١٩٩ ص
(٨٩)
٢٠٦ ص
(٩٠)
٢٠٩ ص
(٩١)
٢١٢ ص
(٩٢)
٢١٣ ص
(٩٣)
٢١٣ ص
(٩٤)
٢١٣ ص
(٩٥)
٢١٥ ص
(٩٦)
٢١٦ ص
(٩٧)
٢١٧ ص
(٩٨)
٢١٧ ص
(٩٩)
٢٢١ ص
(١٠٠)
٢٢٢ ص
(١٠١)
٢٢٥ ص
(١٠٢)
٢٢٧ ص
(١٠٣)
٢٢٨ ص
(١٠٤)
٢٣٠ ص
(١٠٥)
٢٣٢ ص
(١٠٦)
٢٣٤ ص
(١٠٧)
٢٣٥ ص
(١٠٨)
٢٣٦ ص
(١٠٩)
٢٦٨ ص
(١١٠)
٢٤١ ص
(١١١)
٢٤١ ص
(١١٢)
٢٤١ ص
(١١٣)
٢٤٣ ص
(١١٤)
٢٤٣ ص
(١١٥)
٢٤٩ ص
(١١٦)
٢٥٢ ص
(١١٧)
٢٥٣ ص
(١١٨)
٢٥٦ ص
(١١٩)
٢٦٢ ص
(١٢٠)
٢٦٩ ص
(١٢١)
٢٦٩ ص
(١٢٢)
٢٧١ ص
(١٢٣)
٢٧٣ ص
(١٢٤)
٢٧٤ ص
(١٢٥)
٢٧٤ ص
(١٢٦)
٢٧٤ ص
(١٢٧)
٢٧٦ ص
(١٢٨)
٢٧٨ ص
(١٢٩)
٢٧٨ ص
(١٣٠)
٢٧٩ ص
(١٣١)
٢٨٣ ص
(١٣٢)
٢٨٣ ص
(١٣٣)
٢٨٨ ص
(١٣٤)
٢٩٠ ص
(١٣٥)
٢٩٠ ص
(١٣٦)
٢٩٠ ص
(١٣٧)
٢٩٩ ص
(١٣٨)
٣٠١ ص
(١٣٩)
٣٠١ ص
(١٤٠)
٣٠٣ ص
(١٤١)
٣٠٣ ص
(١٤٢)
٣٠٤ ص
(١٤٣)
٣٠٦ ص
(١٤٤)
٣٠٨ ص
(١٤٥)
٣٠٨ ص
(١٤٦)
٣٠٩ ص
(١٤٧)
٣٠٩ ص
(١٤٨)
٣٠٩ ص
(١٤٩)
٣١١ ص
(١٥٠)
٣١٣ ص
(١٥١)
٣١٤ ص
(١٥٢)
٣١٥ ص
(١٥٣)
٣١٦ ص
(١٥٤)
٣١٨ ص
(١٥٥)
٣١٨ ص
(١٥٦)
٣١٨ ص
(١٥٧)
٣٢٠ ص
(١٥٨)
٣٢٩ ص
(١٥٩)
٣٣٥ ص
(١٦٠)
٣٣٦ ص
(١٦١)
٣٣٧ ص
(١٦٢)
٣٤١ ص
(١٦٣)
٣٤١ ص
(١٦٤)
٣٤٢ ص
(١٦٥)
٣٤٤ ص
(١٦٦)
٣٤٧ ص
(١٦٧)
٣٤٧ ص
(١٦٨)
٣٥٠ ص
(١٦٩)
٣٥٠ ص
(١٧٠)
٣٥١ ص
(١٧١)
٣٥٤ ص
(١٧٢)
٣٥٤ ص
(١٧٣)
٣٦٠ ص
(١٧٤)
٣٦٢ ص
(١٧٥)
٣٦٥ ص
(١٧٦)
٣٦٦ ص
(١٧٧)
٣٦٦ ص
(١٧٨)
٣٦٨ ص
(١٧٩)
٣٦٨ ص
(١٨٠)
٣٦٩ ص
(١٨١)
٣٦٩ ص
(١٨٢)
٣٧٠ ص
(١٨٣)
٣٧٠ ص
(١٨٤)
٣٧٠ ص
(١٨٥)
٣٧٧ ص
(١٨٦)
٣٧٧ ص
(١٨٧)
٣٧٧ ص
(١٨٨)
٣٧٧ ص
(١٨٩)
٣٨٨ ص
(١٩٠)
٣٩٠ ص
(١٩١)
٣٩٢ ص
(١٩٢)
٣٩٣ ص
(١٩٣)
٣٩٦ ص
(١٩٤)
٣٩٧ ص
(١٩٥)
٤٠٢ ص
(١٩٦)
٤٠٦ ص
(١٩٧)
٤٠٦ ص
(١٩٨)
٤٠٧ ص
(١٩٩)
٤٠٩ ص
(٢٠٠)
٤١٩ ص
(٢٠١)
٤٢٠ ص
(٢٠٢)
٤٢٣ ص
(٢٠٣)
٤٢٨ ص
(٢٠٤)
٤٣٣ ص
(٢٠٥)
٤٣٥ ص
(٢٠٦)
٤٣٨ ص
(٢٠٧)
٤٤١ ص
(٢٠٨)
٤٤٥ ص
(٢٠٩)
٤٥١ ص
(٢١٠)
٤٥٥ ص
(٢١١)
٤٥٦ ص
(٢١٢)
٤٦٢ ص
(٢١٣)
٤٦٣ ص
(٢١٤)
٤٦٤ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص

شرح شذور الذهب في معرفة كلام العرب - ابن هشام الأنصاري - الصفحة ٢٧٨

في نظائرها قياسيّ، و قد مضى ذلك في باب المبتدأ، فقس عليه هنا.

ثم قلت: الثّامن التّمييز، و هو: اسم، نكرة، فضلة، يرفع إبهام اسم، أو إجمال نسبة.

فالأوّل بعد العدد الأحد عشر فما فوقها إلى المائة، و «كم» الاستفهاميّة، نحو «كم عبدا ملكت»، و بعد المقادير، ك «رطل زيتا» و ك «شبر أرضا» و «قفيز برّا» و شبههنّ، من نحو: مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً و «نحى سمنا» و «مثلها زبدا» و «موضع راحة سحابا» و بعد فرعه نحو «خاتم حديدا».

و الثّاني إما محوّل عن الفاعل، نحو وَ اشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْباً أو عن المفعول، نحو وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً أو عن غيرهما، نحو أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا أو غير محوّل، نحو «لله درّه فارسا».

[الثامن من المنصوبات: التمييز]

و أقول: الثامن من المنصوبات: التمييز.

و هو و التفسير و التبيين ألفاظ مترادفة لغة و اصطلاحا، و هو في اللغة بمعنى فصل الشي‌ء عن غيره، قال اللّه تعالى: وَ امْتازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ‌ [يس، ٥٩] أي: انفصلوا من المؤمنين‌ تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ [الملك، ٨] أي ينفصل بعضها من بعض.

و هو في الاصطلاح مختص بما اجتمع فيه ثلاثة أمور، و هي المذكورة في المقدمة.

و فهم مما ذكرته في حدّي الحال و التمييز أن التمييز و إن أشبه الحال: في كونه منصوبا، فضلة، مبينا لإبهام، إلا أنه يفارقه في أمرين‌:

الشّاهد فيه: قوله «سودا» على رواية النصب في بعض تخريجاتها؛ فإنه حال صاحبه نكرة محضة، و هو قوله حلوبة، و ذلك- كما لا يخفى عليك بعد الذي ذكرناه في إعراب البيت، و بعد ما ذكره المؤلف- أحد ثلاثة أوجه في تخريج هذه الكلمة على هذه الرواية.


[١] ارجع إلى ذلك في صفحة ٢١١ و ما بعدها من هذا الكتاب.

[٢] يتفق الحال و التمييز في خمسة أمور، و هي: كون كل منهما اسما، نكرة، فضلة، مبينّا، منصوبا، و يفترقان في خمسة أمور إجمالا، الأول أن الحال تبين الهيئة، و التمييز يبين إبهام ذات أو نسبة، و الثاني أن الحال-