توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١
نیستیم ؟ همه به زبان تکوین گفتند : بلی ، شهادت دادند ، تصدیق کردند که
این جور است . آیات دیگری هم هست شبیه به این مضمون .
- خصوصا کلمه " ظهور " جمع " ظهر " است .
استاد : بله " ظهر " که به حوا نمیتواند [ نسبت داده شود ] ، عرض
کردیم .
- آیه " « سبح اسم ربک الاعلی ، الذی خلق فسوی »" خلق انسان در کار
نیست ؟ هدایتی که باید انسان بشود ، " « الذی اخرج المرعی »" .
استاد : نه ، " « اخرج المرعی »" که مال غیر انسان است ، برای
اینکه قرینهاش در آیه دیگری هست که در آن دیگر هیچ این بحث نمیآید .
همین جا هم این بحث نمیآید . اینجا هم صحبت انسان در کار نیست .
- یعنی هدایت برای انسان باشد ؟
استاد : نه ، اعم است . در آن آیهای که از زبان حضرت موسی و هارون
نقل میفرماید که به فرعون گفتند : " « قال ربنا الذی اعطی کل شیء خلقه
ثم هدی »" [١] پروردگار ما آنچنان است که هر چیزی را همان خلقت
خودش را ( یعنی هر چه نیاز داشته ) به او داده ، این همان توازن و نظم و
حساب داشتن در خلقت است . " « کل شیء »" هم میگوید ، نمیگوید انسان
. " « ثم هدی »" این را با " ثم " ذکر میکند . پس از آنکه هر چیزی
را خلق کرده او را در مسیر خودش هدایت کرده است . خیلی مطلب عالیای
است . حالا باید بگردیم ، من الان یادم رفته که در کجاها دیدهام ، همین
تازگی این را یک جایی دیدم راجع به همین که کمکم عدهای اساسا معتقد شدند
که در تمام موجودات حتی جمادات یک نیرویی نظیر نیروی حیاتی هست به
این معنا که در مسیر خودش یک حساب را رعایت میکند .
- " « و تری الجبال تحسبها جامده ». . . " [٢] .
استاد : بله همینجور است . ریزهکاریهای عجیبی در قرآن هست . اهمیت
قرآن
[١] طه / . ٥٠ [٢] نمل / . ٨٨