توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤
مابهالتفاوت " الهی " و " مادی " همین یک کلمه است : ایمان به غیب . غیب یعنی نهان ، یعنی حقایقی که ظاهر نیست . " ظاهر نیست " به معنی این است که مستقیما محسوس و ملموس نیست . قرآن در جاهایی کلمه " غیب " را در مقابل " شهادت " گذاشته است که همان معنای " حضور " است . این موجوداتی که ما الان داریم آنها را میبینیم و حس میکنیم و لمس میکنیم اینها شهادتند . عالم طبیعت را روی همین اصطلاح قرآن " عالم شهادت " نامیدهاند . یک نفر " الهی " با " مادی " در عالم شهادت یعنی در طبیعت اختلاف ندارد ، یعنی یک نفر الهی منکر شهادت و منکر طبیعت نیست ، طبیعت و شهادت را او همانطور میشنا سد که یک نفر مادی میشناسد ، ولی یک نفر الهی علاوه بر شهادت یا طبیعت به تعبیر دیگری ، به غیب و نهان هم معتقد است یعنی هستی و وجود را منحصر به مشهودات و محسوسات نمیداند ، به وجود نامحسوس و وجود غیبی هم اعتقاد دارد که البته سرسلسله امور غیبی همانطور که عرض کردم خداست . بعد از ایمان به خدا ایمان به سایر موجودات غیبی و به تعبیر قرآن " ملائکه " پیدا میشود . اعتقاد به وحی که خودش غیب دیگری است پشت سر این پیدا میشود . بعد اعتقاد به معاد که یک غیب دیگری است پیدا میشود . همه اینها غیب و نهان است . این را عرض کردیم برای اینکه یک طرز تفکر و در واقع یک مغالطهای - که ظاهر هم این است که این مغالطه جنبه عمدی دارد - در میان افکار اروپاییها یا کتابهای فلسفیای که اروپاییها نوشتهاند دیده میشود که اصلا پایه این حرف غلط است . اینها میآیند طرز تفکر را اینجور تقسیم میکنند ، میگویند بعضیها ماتریالیست هستند و بعضی ایدهآلیست . ماتریالیست کیست ؟ کسی که معتقد است به وجود ماده ، و وجود روح را یعنی هر چه که غیر مادی باشد - منکر است . ایدهآلیست کیست ؟ کسی که معتقد به وجود روح است ولی وجود ماده را منکر است . معلوم است که این یک حرف سخیفی است . البته اینها که میگویند ایدهآلیست ، بعد هم مطلق الهیون ، حکیمان الهی و صاحبان ادیان ، تمام اینها را در جرگه ایدهآلیسم ذکر میکنند و ایدهآلیسم را هم اینجور تعبیر میکنند : انکار وجود ماده ، [ و ایدهآلیست ] یعنی آن که اصالت را به قول آنها برای روح قائل است و برای ماده اصالتی به هیچ نحو قائل نیست . این حرف ، حرف اساسیای نیست که ما بگوییم آیا ما ماتریالیست هستیم یا ایدهآلیست به آن مفهومی که آنها تعریف کردهاند . بحث در این است که آیا هستی