توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٢
قرآن [ اصل هدایت را ] به نباتات و حیوانات و انسان اختصاص نداده است : " « اعطی کل شیء خلقه ثم هدی »" هر چیزی را آنجوری که باید ساختمانش را ایجاد کند ایجاد کرده و آن را هم هدایت کرده است . قرآن عمومیت قائل است . حالا ببینیم از نظر آن مقداری که علوم بشر در جمادات کشف کرده ، چه کشف کرده ؟ آیا ضد این را کشف کرده یا نه ؟ یا خودش را کشف کرده ؟ یا هنوز از این نظر لااقل بگوییم برای ما مجهول است ؟ در جمادات کسی نمیتواند لااقل آن طرف را اثبات کند ، مثلا بگوید این نظمی که در منظومه ما وجود دارد ، اینکه خورشید مثلا دور خودش بگردد ، زمین دور خودش بگردد ، بعد دور خورشید بگردد ، بعد هم این ستارگان دیگر هر کدام در یک مداری به دور خورشید بگردند ، خورشید خودش با منظومه خودش اگر یک حرکت دیگری ( دوری یا مستقیم ) داشته باشد ، این دیگر لازمه ساختن این ماشین است ، دیگر خورشید همینقدر که خورشید شد نمیتواند غیر از این باشد ، محال است غیر از این باشد عرض میکنیم چنین چیزی نیست ، چنین چیزی لااقل ثابت نشده است . ببینید یک خواصی برای اجسام و اجرام هست که اینها را میتوان خواص ضروری و لاینفک دانست که محال است غیر از این باشد و آن همان خواص مقداری و ریاضی اشیاء است ، مثلا اگر یک جرمی ، یک جسمی دارای فلان حجم است ، لازمهاش این است که اگر این جسم را نصف کنیم ، حجم نصف هم نصف حجم کل باشد ، یا خواصی که در ریاضیات ذکر میکنند که مثلا یک مکعب دارای چه خواصی از نظر ریاضی میتواند باشد . بله ، این خواص لازمه آن و غیرقابل تفکیک است ، همانطوری که یک مربع مثلا اگر اضلاعش فلان مقدار بود ، مجموع سطحش حتما این مقدار است غیرقابل تخلف ، در اجسام و اجرام اینجور چیزها هست ، ولی ما در حرکات اشیاء یک نظم بالخصوصی یعنی یک جریانی را میبینیم ، علم قانونی را کشف کرده ، اسم این قانون را گذاشته " قانون جاذبه " تا میگویند قانون جاذبه نیوتن ، خیلی افراد خیال میکنند یعنی رمز مادی حرکات اشیاء ، اصلا قانون جاذبه نیوتن در بیان بعضی افراد یعنی رمز مادی حرکات موجودات ، در صورتی که ارزش قانون نیوتن فقط این مقدار است که خود آن مرد گفته است و آن این است که او همین قدر کشف کرده که یک نوع کشش و جذب وانجذاب میان اجرام عالم وجود دارد ، فرمولش را هم به دست داده ، اما آیا این را تعریف کرده یا توانسته این را تعریف کند که چیست ؟ میبینید تعریفی که میکند میگوید جاذبه یعنی کشش ، که