حالا ما کار نداریم که عالم اولی دارد یا ندارد . همین پیدایش تدریجی‌ای‌ که اشیاء پیدا می‌کنند چه نحوه است ؟ اینجا هم باز دو طرز فکر است : یک‌ طرز فکر این است که چنین چیزی تدریجا پیدا نمی‌شود . اصلا در عالم هیچ‌ موجودی معدوم نمی‌شود و هیچ معدومی هم موجود نمی‌شود . اصلا پیدایشی وجود ندارد . هر چه در دنیا وجود دارد ، فقط تغییر شکل و تغییر صورت و تبدیل‌ و تحویل و تحول است ، زائد بر تبدیل و تحویل و تحول چیز دیگری وجود ندارد . نقطه مقابل آن فرضیه‌ای است که ( می‌گوید ) نه ، آنچه در عالم‌ وجود دارد و جریانی که در عالم هست ، بیشتر از تبدیل و تحویل و تحول‌ است ، واقعا پیدایش است .
اما آنهایی که می‌گویند آنچه در عالم وجود دارد جز نقل و انتقال ها و تحویل و تحول‌هایی نیست ، عناصر اولی عالم [١] هیچ کم و زیاد نمی‌شود ، ( درباره طرز فکر آنها ) یک فرضیه در قدیم و یک نظریه جدید هست : در قدیم همان نظریه معروف ذیمقراطیس است که آنها معتقد بودند اجسام از - به تعبیر قدما - ذرات صغار صلبه یعنی ذرات بسیار بسیار کوچک ناشکن‌ تشکیل شده است [٢] . ذیمقراطیس که می‌گفت ( این ذرات ) ناشکن است ، یعنی شکسته شدن برایش محال است ، یک عده ذرات سفت پراکنده‌ای در عالم‌ است که هیچ وقت نه کم می‌شود و نه زیاد ، اشیائی که در عالم پیدا می‌شوند ترکیبات همان ذرات است ، جمع و تفریقهایی است که آنها پیدا می‌کنند .
ما می‌گوییم درختی نبود و پیدا شد . این " درختی نبود و پیدا شد " نیست‌ ، تمام ذراتی که این درخت را به وجود آورده‌اند ، قبلا در خاک ، هوا و آب به شکل دیگری موجود بود ، حالا این ذرات در این درخت با شکل و وضع‌ دیگری موجود است . اینها البته حرفهای قدیمی دو هزار سال پیش است که‌ من می‌گویم : می‌گفتند آن ذرات کوچک بعضی به شکل کره است ، بعضی به شکل‌ منشور است ، بعضی نوکش تیز است ، بعضی قاعده‌اش گرد است ، بعضی‌ قاعده‌اش مثلث است و . . . همه خاصیتها را

[١] مقصودم عناصر اصطلاحی نیست ، مقصود اشیائی است که عالم را تشکیل‌ می‌دهند . [٢] از همان کلمه " ناشکن " ، امروز کلمه " اتم " را به اعتبار لایتجزائی‌اش گفته‌اند .