بحث هم تمام نمی‌شود ، بعد هم در این زمینه کتابها خیلی زیاد نوشته شده و همه شما این مقدارها اطلاع دارید . بحث در این است که اصلا کیفیت دلالت‌ اینها را ما بیان کنیم که اینها را ما بیان کردیم . همین که کتابهایی را که در این زمینه‌ها نوشته شده است معرفی کنیم کافی است . کتابهای کوچکی‌ در این زمینه‌ها نوشته شده است که این کتابها را باید توصیه کرد جوانها مخصوصا بخوانند . یک کتاب در چند سال پیش ترجمه شد به نام راز آفرینش‌ انسان ( این را من مکرر توصیه کرده‌ام ) از یک پروفسور آمریکایی به نام‌ کریسین موریسن که کتاب کوچکی هم هست . در کتابهای مختلفی که در این‌ زمینه خوانده‌ام از جامعترین کتابهایی است که در این زمینه نوشته شده ، بسیار کتاب خوبی است . کتاب انسان موجود ناشناخته از الکسیس کارل‌ بسیار بسیار کتاب خوبی است ، از کتابهای نافعی است که هم در این زمینه‌ و هم برای مسائل و مطالب دیگر مفید است . کتابهای دیگری کوچک و بزرگ‌ برای عالم حیوانات و غیر اینها نوشته شده که یکی کتاب کوچکی است یک‌ وقت هم در اصفهان منتشر شده بود به نام شگفتیهای عالم حیوانات ، آن هم‌ کتاب خوبی است . همین کتابهای مدرسه‌ای و دانشگاهی که راجع به تاریخ‌ طبیعی نوشته‌اند ، راجع به فیزیولوژی نوشته‌اند ، راجع به تشریح نوشته‌اند ، راجع به گیاه‌شناسی نوشته‌اند ، همه کتابهای مفیدی است . من در چند سال‌ پیش ، از یکی از همین رفقای خودمان شنیده بودم که یک کتابی نوشته شده‌ است به نام " حیات و هدفداری " یعنی مفهومش این است که من همان‌ وقت آن‌طور که تعریف کردند خیلی مایل شدم که این کتاب ترجمه بشود . اخیرا اطلاع پیدا کردیم که این کتاب را ترجمه کرده‌اند و گویا شرکت‌ انتشار هم تصمیم دارد چاپ کند . بنابراین در این جهت ما فقط به همین‌ مقدار قناعت می‌کنیم و از این [ مسأله ] دیگر رد می‌شویم .

برهان هدایت

برهان دیگری که در اینجا هست برهان هدایت است . برهان هدایت با برهان نظم فرق می‌کند که تقریرش را حالا عرض کنیم و تفصیلش را بگذاریم‌ برای جلسه بعد . برهان نظم مربوط به ساختمان موجودات بود . وضع ساختمان‌ موجودات حکایت می‌کند که سازنده اینها یا خود عاقل و شاعر و مدبر بوده‌ است یا تحت تدبیر و