پس وقتی ما می‌گوییم نظام ، نظام غایی است یعنی در طبیعت اشیاء حرکت‌ به سوی هدف و غایت و انتخاب وجود دارد ، طبیعت مسخر است . برای‌ اینکه طبیعت در مسیر خودش قرار بگیرد ، مقدمات و شرایطی از روی تصادف‌ به وجود بیاید مانعی ندارد . اینها با این اصل که طبیعت یک مسیر غایی و [ به سوی ] هدفی را طی می‌کند منافات ندارد . تازه اینهایی هم که ما به‌ آن می‌گوییم تصادف ، این تصادفها هم نسبی است ، از یک نظر اینها تصادف‌ است ، از یک نظر کلی‌تر و با یک دید کلی‌تر اگر ما نگاه کنیم هیچ چیزی‌ تصادف نیست ، همان تصادفها هم که ما خیال می‌کنیم تصادف است تصادف‌ نیست . مثلا ببینید ، ما تصادف اتومبیل را که تصادف می‌دانیم ، از نظر فکر راننده اتومبیل ، از نظر هدفی که راننده اتومبیل دارد و از نظر هدفی‌ که آن عابر دارد تصادف است ، یعنی وقوع این حادثه جزء هدف این نیست ، جزء هدف آن هم نیست . اما از نظر نظام کلی عالم اینها اساسا تصادف‌ نیست . از نظر نظام کلی عالم که اگر یک فکر واردتر و دقیق‌تری باشد [ می‌بیند ] ، آن هم جزء نقشه است ، آن هم جزء هدف است . تصادف دانستن‌ ناشی از جهل ماست . ما چیزی را وقتی نمی‌دانیم ، [ می‌گوییم ] تصادف است‌ . مثال این‌جور ذکر می‌کنند ، می‌گویند یک وقت کسی می‌داند اینجا در زیرزمین آب وجود دارد یا می‌داند مثلا اینجا گنجی مدفون است ، شروع می‌کند چاهی را کندن و کندن تا به آن گنج می‌رسد . اینجا می‌گویند آیا این حرف‌ درست است که من چاه را کندم و تصادفا به گنجی رسیدم ؟ نه ، من قبلا می‌دانستم که در این نقطه معین گنج وجود دارد یا می‌دانستم آب وجود دارد و برای استخراج گنج یا به دست آوردن آب این کار را کردم . این تصادف‌ نیست ، اما اگر همین کار را یک آدم جاهل بکند برای هدف دیگر [ از نظر او تصادف است ] . او این چاه را می‌کند ، می‌خواهد که یک چاه آبی ، فاضل‌ آبی در خانه خودش داشته باشد ، اتفاقا سر پنج متری به یک گنجی می‌رسد می‌گوید این را من کندم ، تصادفا به گنجی رسیدم . از نظر آن کسی که این‌ راه و این مسیر را می‌داند ، از نظر آن کسی که تمام خصوصیات را می‌شناسد ، از نظر او تصادف نیست . از نظر آن که نمی‌داند ، تصادف است . پس ، از این جهت است که این تصادفها یک امر نسبی است ، یعنی در عالم هر چیزی‌ که در یک مسیری قرار می‌گیرد آن ، هدف اوست . اگر آن که این راه را طی‌ می‌کند بداند که در این مسیر چه قرار گرفته است ، این دیگر تصادف نیست‌ . عالمی که ما امروز داریم می‌بینیم و اینهمه تصادفات در این عالم ( که‌ از نظر علم و اطلاعات محدود خودمان