توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧
میلهای عالیتری وجود دارد که منشأش حقایق بالاتر از امور مادی است . چرا که غالب آنها با حسابهای مادی و عقلانی یعنی با حسابهای فکری که آدم روی منافع و حسابگری بخواهد به وجود بیاورد جور درنمیآید . ما بیشتر به آن عالم بستگی داریم تا به این عالم محسوس و معقول . این یک قسمت از عبارت اوست . قسمت دیگر این است ، میگوید : " هر وضع و حالتی را که " مذهبی " بنامیم چیزی از وقار و سنگینی و وجد و لطف و محبت و ایثار همراه دارد . اگر خوشی به او روی دهد خندههای جلف و سبک از او دیده نمیشود و اگر غمی به او روی دهد ناله و ناسزا از او شنیده نمیشود . آنچه من در آزمایشهای خود اصرار دارم وقار و سنگینی است " . یکی از خصائص حس دینی را به اصطلاح یک حالت سنگینی و وقار در انسان تشخیص میدهد ، چون این مرد روان شناس بوده است و در حدود سیسال روی همین حس مذهبی افراد مطالعه کرده ، روی افرادی که به اصطلاح یک حالت تصوف و عرفان داشتهاند ، روی مکاشفات اینها [ مطالعه کرده ] . کتاب شیرین و جالبی است ، حتما آن را بخوانید . یک عبارت دیگر هم همین مرد دارد ، آن را هم برایتان نقل کنم ، میگوید : " آیا احساسات الوهیت و وجدان خداوند در نزد بشر یک احساس واقعی و حقیقی است یا یک امر خیالی و وهمی ؟ " بعد این طور میگوید : " من به خوبی میپذیرم که سرچشمه زندگی مذهبی دل است " . سایر سرچشمههایی را که دیگران میگویند مذهب را چه و چه و چه تأمین کرده قبول ندارد ، ریشهاش از دل خود آدم سرچشمه میگیرد . بعد میگوید : " قبول هم دارم که فرمولها و دستورالعملهای فلسفی و خداشناسی مانند