ضمن حرفهایش در کمال صراحت ادعا می‌کند که اینها به تنهایی کافی نیست . آخر هم همان نظریه الهیون را در اینجا دخالت می‌دهد ، که چون از بحث ما گذشته است دیگر تکرار نمی‌کنیم . ولی داروین برای همان عللی که لامارک‌ گفته است ، در درجه دوم اثر قائل است و عامل عمده برای تبدل انواع را چیز دیگری می‌داند .

آغاز فکر داروین

می‌گویند که پایه فکر او از اینجا شروع شده است : اولین بار متوجه‌ قابلیت تغییر انواع در انتخابهای مصنوعی در گیاهان و در حیوانات شد ، دید کسانی که حیوانات اهلی زیاد دارند ، برای هدفهای زندگی خودشان‌ نژادها را تغییر می‌دهند و معمولا کاملتر هم می‌کنند ( همین کاری که از قدیم‌ معمول بوده است ) . بعد خودش هم در این قضیه تجربیات خیلی زیادی کرد . دید آنها می‌آیند از میان افراد یک نوع انتخاب می‌کنند ( معمولا دهاتیها این کار را می‌کنند ) . مثلا یک سگ که هفت تا بچه می‌آورد ، کسی که‌ می‌خواهد در میان این بچه‌ها یک سگ خوب برای گله انتخاب کند ، می‌بیند کدامیک بهتر است ، باقی دیگر را از میان می‌برد ، یکی را انتخاب می‌کند . بعد ، از میان فرزندان آنها باز یکی یا دو تا را انتخاب می‌کنند و وقتی‌ همین‌طور سریع پیش می‌روند ، کم‌کم می‌بینند اساسا [ نژاد ] عوض شد ، جلو آمد و اوضاع فرق کرد . داروین دید معلوم می‌شود که قابلیت تغییر در این‌ جنس وجود دارد . به این فکر افتاد که پس قابلیت تغییر در حیوان است و اختصاص به حیوانات اهلی ندارد ، حیوانات اهلی و غیراهلی در قابلیت‌ تغییر فرقی ندارند ، چیزی که هست ، انسان با اراده خودش این تغییرات‌ را به وجود می‌آورد . به فکر افتاد ببیند آیا نظیر این کاری که انسان با دست خودش می‌کند ، در طبیعت با عوامل طبیعی صورت می‌گیرد یا صورت‌ نمی‌گیرد ؟

نظریه مالتوس

نوشته‌اند در همین اثنا بود که نظریات معروف مالتوس ( دانشمند اقتصادی معروف که گویا کشیش هم بوده است ) راجع به افزایش جمعیت ، نظرش را جلب کرد . نظریه او راجع به جمعیت این بود که نیروی توالد و تناسل به طور کلی در انسان زیاد