توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩

" « هو الاول و الاخر »" [١] اول موجودات اوست ، آخر موجودات هم اوست .
از این دیگر تعبیر رساتری درباره خدا نمی‌شود پیدا کرد . وقتی می‌گوییم‌ خدا یعنی اول موجودات ، یعنی آن که موجودات از او پیدا شده‌اند ، و آخر موجودات ( یعنی ) آن که موجودات به او بازگشت می‌کنند . درباره آخرت‌ قرآن این‌طور می‌فرماید : " « یعلمون ظاهرا من الحیوه الدنیا و هم عن‌ الاخره هم غافلون »" [٢] اینها یک ظاهره‌ای ، نمودی ، پدیده‌ای از زندگی دنیا می‌بینند ، اما از آخرت که از این نوع نیست غافل هستند ، یعنی نسبت دنیا و آخرت را نسبت ظاهر و باطن حساب می‌کند . غرض این‌ جهت است که عمده مسأله‌ای که درباب توحید هست صحیح طرح کردن آن است .
یک مسائلی که ما باید بعد صحبت کنیم ، از حالا ولو به نحو اشاره عرض‌ می‌کنیم : " « لیس کمثله شی‌ء »" [٣] را انسان در تصور اولش از خدا باید در نظر داشته باشد .
« لیس کمثله شی‌ء ».
هیچ چیزی مانند او نیست ، او مانند ندارد .
این مفهومهای " سبحان الله " ، " " سبحان ربی العظیم " ، " سبحان‌ ربی الاعلی " ، " « سبحان ربک رب العزه عما یصفون »" [٤] و " الله اکبر " ، این مفاهیم را انسان در تصور اولی که می‌خواهد از خدا داشته باشد باید در ذهنش داشته باشد . خدا منزه است از توصیفاتی که‌ اینها می‌کنند ، خدای من ، پروردگار عظیم من منزه است از توصیفی که خود من می‌کنم . " الله اکبر " یعنی " الله اکبر من ان یوصف " . انسان‌ درباره موجودی بحث می‌کند که اصلا برتر است از وصف او و از توصیف او ، منزه است از هرگونه محدودیتی و از هرگونه نقصی . " « فاینما تولوا فثم‌ وجه الله »" [٥] ببینید خدایی که قرآن بیان می‌کند این است : " رو به هر طرف‌که بایستید رو به خدا ایستاده‌اید " . این خاصیت آن موجودی‌ است که جزئی از اجزای