[ معادل ] یک متر در ثانیه به آن بدهیم ، این جسم در چنین فضایی با این‌ سرعت تا ابد حرکت خودش را ادامه می‌دهد . قضیه‌ای که برای من مجهول است‌ این است که مگر قبل از گالیله غیر از این حرفی بوده است ؟ من گاهی‌ اوقات به این طور چیزها برخورد می‌کنم و نمی‌توانم آن را حل کنم . [ قبلا هم همین را می‌گفته‌اند ] منتها طرز تفکر و بیان فرق می‌کند . می‌گویند ارسطو [ این طور ] گفته است ، حرف ارسطو را که نمی‌دانیم چیست ، شاید هم‌ ارسطو گفته است . قبل از گالیله هم در بین خودمان این حرفها بوده است . آیا ارسطو در عمرش ندیده بود که وقتی سنگی را به هوا پرتاب می‌کنند ، سنگ می‌رود بالا ، یا دیده بود ؟ ارسطو که قائل است حرکت به عامل احتیاج‌ دارد ، بعد از اینکه ما دست را از زیر این سنگ برمی‌داریم در عین حال تا چند ثانیه‌ای بالا می‌رود ، در حالی که سنگ بالا می‌رود عامل [ بالا ] برنده‌ سنگ را چه می‌داند ؟ نیرویی که در دست من است ؟ نیرو که حالا دیگر نیست‌ ، آن که لحظه اول بود ، بعد نیست . گالیله و هر کسی قبل از او برای‌ حرکت عامل قائل بودند ، پس وقتی که سنگ را به هوا پرتاب می‌کردند و مقداری می‌رفت بالا ، عامل حرکت آن را چه فرض کرده بودند ؟ این مطلب هم‌ برایشان امر خیلی مسلمی بوده است که باید هر عاملی با معلول خودش همراه‌ باشد ، می‌گفتند تفکیک علت از معلول محال است ، یعنی محال است که یک‌ عاملی وجود نداشته باشد در حالی که معلولش وجود داشته باشد ، حتما الان‌ هم که سنگ می‌رود بالا ، یک عاملی هست که آن را به بالا حرکت می‌دهد . حالا من خودم جوابش را عرض می‌کنم . آنها می‌آمدند حرکت را تفسیر می‌کردند به دو نوع حرکت : حرکت طبعی و حرکت قسری . حرکت طبعی را می‌گفتند حرکتی است که آن عامل محرک در ذات خود شی‌ء است ( همان چیزی‌ که به آن می‌گفتند " طبیعت " یا " صورت نوعیه " ، چیزی جدای از آن‌ نیست ، ضربه‌ای نیست که از بیرون بخواهند بر آن وارد کنند ، بلکه میلی‌ است مثل یک عشق درونی که در خود شی‌ء وجود دارد ، یعنی همان ماده‌ای که‌ شما می‌بینید ، در ذات خودش مساوی است با یک قوه و نیرو ، قوه هم که‌ ما می‌گوییم یعنی چیزی که منشأ فعل است . این را می‌گفتند " حرکت طبعی‌ " . آنها به قوه جاذبه قائل نبودند [ و در جواب این سؤال که ] سنگ را وقتی ما رها می‌کنیم ، چرا می‌آید پایین ؟ می‌گفتند در خود سنگ مبدأ میلی‌ وجود دارد ( مثل عشق ) که آن را می‌کشد و می‌آورد پایین . استاد روزبه : البته این حرف هم با جاذبه خیلی فرق ندارد .