توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٥
ثابت مثل میدان جاذبه است . زمین در اطراف خودش یک میدانی دارد که به آن میگوییم " میدان جاذبه " و معنی آن این است که در فضا خاصیتی پیدا شده که هر جرمی که در این میدان قرار بگیرد تحت تأثیر یک نیرو واقع شده و حرکت خواهد کرد و اگر فرضا این میدان وجود نداشت ، جرم در همان حالت عادی خودش باقی میماند . یک میدان دیگری وجود دارد به نام " میدان مغناطیسی " . میدان مغناطیسی خاصیتی است در فضا که به اجسام مغناطیسی نیرو وارد میکند . میدان الکتریکی هم خاصیتی است در فضا که به ذرات الکتریکی ( الکترونها و پروتونها ) میتواند نیرو وارد کند . مقصود از موج الکترومغناطیسی این است که یک میدان مغناطیسی و یک میدان الکتریکی متعامد که اندازهشان در تغییر است . در فضا وجود دارد که این خاصیت ذاتا در فضا پیش میرود . میدان الکترومغناطیس ذاتا در حال انتشار است . مثلا در یک آنتن رادیو مقداری الکترون در نوسان است . هر الکترون در مجاورت خودش یک میدان الکتریکی و یک میدان مغناطیسی ایجاد میکند و چون الکترون در حال نوسان است ، این میدانها در حال تغییرند و تشکیل یک موج الکترومغناطیس میدهد . این موج الکترومغناطیس که مجاور آن آنتن ایجاد شد ، با سرعت ٣٠٠ / ٠٠٠ کیلومتر در ثانیه در فضا منتشر میشود که این خاصیت ذاتی آن است . این میدان وقتی مجاور آنتن دیگری رسید ، در الکترونهای موجود در آنجا عین همان نوسان را ایجاد میکند و بعدا آن نوسان را به صوت تبدیل میکنند . این مفهوم میدان الکترومغناطیس است . طول موج یا دامنه تغییرات این میدان تغییراتی دارد که گاهی به صورت نور ، گاهی به صورت امواج رادیویی و گاهی به صورت اشعه ایکس و گاما و حالات دیگری است . حال تبدیل این ماده به انرژی چگونه است ؟ مثالی میزنم : اگر مقداری رادیو در اینجا قرار بدهیم ، این رادیوم که شروع میکند به تشعشع ، از داخل هسته اتم رادیوم یک ذره با سرعت بیرون میآید که میگوییم این ذره با سرعت دارای انرژی است و یک میدان الکترومغناطیسی هم از آن منتشر میشود که با آن سرعت پیش میرود . این مفهومی است که ما از تبدل داریم . - سؤالی را که آقای مطهری کردند ، شما [ آقای روزبه ] توضیح علمی مفصلی به آن دادید ولی به طور قطع میتوان جواب داد که ماده به انرژی تبدیل میشود ، منتها انرژی را که ما تعریف میکنیم و میگوییم " استعداد انجام کار " . با عبارت وقتی میخواهیم بیان کنیم اینطور میگوییم ، والا تعریف علمی آن ، فرمول " نیرو در تغییر