توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٤
بکند ، میگوییم این کتاب کت شد ، و اگر کتاب شما را بفروشیم و بعد کت بیاوریم ، همین را میگوییم ، اما این دیگر به مفهوم دقیق ، تبدل نیست . از نظر علمی باید نشانههایی باشد ، در علم " رسم " - به اصطلاح منطق - هم کافی است ، " حد " دیگر لازم نیست . ماده به انرژی تبدیل میشود ، یعنی همیشه این توازن در عالم هست ، یعنی در حالی که مادهای معدوم میشود ، حرکتی هم به وجود میآید . دیگر بیش از این نیست . یا میگویند نه ، واقعیت این است که اصلا ماده حرکت شد ، آیا این طور است ؟ تا از آن طرف در نقطه مقابل آن هم بگوییم حرکت میشود ماده ؟ آیا تبدل در اینجا به مفهوم واقعی تبدل است ؟ - یک قسمت آن به مفهوم واقعی تبدل است . مثلا وقتی که میگوییم ماده رادیواکتیو شعاع گاما بیرون میدهد ، حقیقت این شعاع که موج الکترومغناطیس است ، غیر از ماده به آن معناست که عرض کردم ، ولی حالا آیا واقعیت مغناطیس در کمون ماده وجود دارد یا نه ، این بحث دیگری است . اگر آن فرضیهها را قبول کنیم ، ممکن است بگوییم تبدل فلسفی با آن دقتی که فرمودید واقعیت ندارد . با نظر ظاهری اشعه گاما از نوع الکترومغناطیس و موج است و در باطن ماده ، موجی نیست ، یعنی حرکت الکترون به دور پروتون است ، ولی واقعیت مغناطیس و واقعیت میدان الکتریکی در ماده هست . استاد : شما از موج مفهوم دیگری غیر از حرکت دارید ؟ - موج الکترومغناطیس را شما باید این طور تصور بفرمایید : یک میدان الکتریکی و یک میدان مغناطیسی که در حال تغییر هم هستند . استاد : این فقط معرف یک خاصیت است ، باز هم تعریف نیست . شما میفرمایید در یک مقداری از فضا یک خاصیت جذب وجود دارد ، اما واقعا خود این خاصیت جذب چگونه است ؟ وقتی جذب میکند ، چطور میشود که ( جرمی ) جذب میشود ؟ چرا اسم آن را " موج " میگذارید ؟ - چون اندازه آن متغیر است ، به آن موج میگوییم . مثلا در صوت که میگوییم موج است ، براثر صوت کراتی در فضا ایجاد میشود ، در بعضی از کرات تحرک ذرات بیشتر و در بعضی از کرات تحرک ذرات کمتر است ، بعضی جاها متراکم و بعضی جاها منبسط است ، انبساط و تراکم در جاهای مختلف متفاوت است . تراکم و انبساط های متوالی را " موج " مینامیم . میدان ثابت و میدان متغیر داریم . میدان