عالم نداشته باشیم ، حدوث ذاتی همین اشیاء کافی است برای مخلوقیت آنها ، که وقتی در استدلالهای فلسفی توحید وارد شدیم که از راه امکان و وجوب‌ وارد می‌شویم راجع به آن هم بحث می‌کنیم .

خلقت و حدوث زمانی

ما عجالتا راجع به این بحث داریم که آیا از نظر علم امروز در همین‌ جریان موجودی که در عالم هست ، خلقت و حدوث زمانی هست که اشیائی‌ موجود باشند معدوم بشوند ، معدوم باشند موجود بشوند یا نه ؟ معمولا به‌ نظریه " خلقت " ایراد می‌گیرند و می‌گویند با تحقیقاتی که در علم امروز شده است ، دیگر خلقت معنی ندارد ، چون خلقت یعنی حدوث زمانی موجودات‌ ، و بر طبق نظریه لاوازیه موجودی معدوم نمی‌شود و معدومی موجود نمی‌شود ، پس خلقت یعنی چه ؟ دیشب که ما اولین‌بار برنامه پرسش و پاسخها را در حسینیه ارشاد اجرا کردیم و ورقه‌هایی پخش کردیم و سؤالاتی کردند ، اتفاقا سؤالات خیلی خوبی‌ هم در بین آنها بود . یکی از سؤالها که خیلی خوب به این مباحث ما می‌خورد این بود که دیگر امروز راهی برای اثبات خدا وجود ندارد ، یک‌ دلیل اینکه خدا را اثبات می‌کردند از باب اینکه خالق اشیاء است ، با پیدایش نظریه لاوازیه ( که هیچ موجودی معدوم نمی‌شود و هیچ معدومی موجود نمی‌شود ) معلوم شد خلقتی در کار نیست . دیگر اینکه خدا را از راه نظم‌ اثبات می‌کردند ، با اثبات اصولی که امروز در نظریه تکامل کشف شده است‌ و می‌رساند که همان قوانین طبیعت کافی است که نظم را به وجود آورد ، لزومی ندارد که ما قائل به یک مدبر شاعری باشیم که او به وجود آورنده‌ این نظم باشد . بنابراین امروز دیگر دلیلی برای وجود خدا باقی نمانده‌ است . پس ببینید ، قسمت اول سؤال چنین حرفی است که در علم امروز دیگر مسأله خلقت مطرح نیست .

بقای ماده و انرژی در نظریه لاوازیه

خوب ، جناب آقای روزبه ! موضوع سؤال ما امروز در اطراف همین جمله‌ است ولی با این اضافه که بر من از باب اینکه مطالعاتم در این زمینه‌ مطالعاتی سطحی بوده