توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٢
منطق را نمیبینیم که خدا را که خالق همه چیز میداند ، به این معنا بداند که روز اول عالم را آفرید ، ( و ) همیشه برود سراغ روز اول . خدا کیست ؟ همان که روز اول عالم را خلق کرد . چون بعضی از متکلمین تا آنجا پیش رفتهاند که گفتهاند خدا مثل یک بناست . وقتی ما میگوییم این خانه بنا دارد ، معنایش این است که روز اول یک کسی بوده که این را ساخته است . وقتی میگوییم این ساعت سازنده دارد ، یعنی روز اول یک کسی بوده که این را ساخته است . خدا یعنی کسی که روز اول این عالم را ساخت . اگر روز اولی نباشد ، بعد که عالم ساخته شده است دیگر خدا نمیخواهد . عالم ساخته شده که احتیاج به خدا ندارد ، عالم ساخته نشده است که احتیاج به خدا دارد ، و عالم هم فقط در همان لحظه اول بوده که خدا در آن دخالت داشته ، در لحظههای بعد دیگر خدا باشد یا نباشد ، تأثیر ندارد . حتی این ( جمله ) را از آنها نقل کردهاند : " لو جاز عدمه ما ضر عدمه " یعنی اگر ممکن باشد خدایی نباشد ، به عالم ضرر نمیزند ، خدایی هم نباشد عالم هست . عالم فقط روز اول به خدا احتیاج داشت ، دیگر بعد که به وجود آمد ، خدایی بود ، نبود هم نبود . ما در قرآن هرگز چنین منطقی را پیدا نمیکنیم . شما در کجای قرآن پیدا میکنید که خدا یعنی همان که روز اول عالم را خلق کرد ؟ در قرآن خدا خالق است ، یعنی همان است که الان تمام جریانهای عالم را به وجود میآورد . خدا را الان خالق میداند ، یعنی همیشه خالق میداند ، نه روز اول ، نه فقط الان . خدا آفریننده است به عنوان اینکه همه چیز را همیشه خدا خلق میکند . از نظر قرآن فرق نمیکند که عالم ما از نظر گذشته محدود باشد . فرض کنید یک میلیون سال از عمر عالم بگذرد ، باز در منطق قرآن در تمام این یک میلیون سال خدا بوده است و این خداست که خالق است و میلیاردها سال هم که در آینده باشد . این خداست که خالق است . اگر عالم از نظر گذشته بینهایت هم باشد ، همین جریان که جریان خلقت است جریانی است که در بینهایت وجود داشته ، همیشه اینطور بوده است . ما مخصوصا در تعبیرات دعایی درباره خداوند ، مثلا میگوییم : " یا قدیم الاحسان " . قدیمالاحسان یعنی چه ؟ یعنی ای کسی که همیشه تو نیکوکار بودهای ، همیشه احسان میکردهای ، احسان خداوند یعنی خلقت ، ایجاد کردن ، یا به مخلوقات خودش فیض رساندن ، پس همیشه خداوند محسن بوده است . پس از نظر لحن و منطق قرآن ، اگر ما بخواهیم ببینیم قرآن چه میگوید ، در قرآن هرگز به چنین چیزی برخورد نمیکنیم .