ببیند . نظریه دیگری هست که خواب دیدن اقسامی دارد : ممکن است وابستگی‌ به حالات بدنی انسان داشته باشد ، ممکن است وابستگی به حالات روانی‌ انسان داشته باشد ، ممکن است به هیچیک از اینها وابستگی نداشته باشد - که اینها خوابهای نادر الوجود است - و احیانا در آن ، جنبه اشراق و الهام باشد .

ارزش درمانی خارج کردن خاطرات گذشته

تا کنون چند مسأله راجع به خواب روشن شده است . مخصوصا در این قرون‌ اخیر روان‌شناس‌ها و روانکاوها از این نظر به خواب خیلی اهمیت می‌دهند ، یعنی اصلا مسائل روحی یک شکل خاصی پیدا کرده است . در اواخر قرن نوزدهم‌ و اوایل قرن بیستم - این‌طور که در کتابها نوشته‌اند - علما برای بیماریهای‌ عصبی به موضوعی پی برده‌اند و آن موضوع " ارزش درمانی خارج کردن خاطرات‌ گذشته " است ، یعنی دریافته‌اند که یک بیمار عصبی اگر خاطرات‌ ناخوشایندی درگذشته داشته است ، وقتی این خاطرات حبس شده ناخوشایند خودش را ابراز می‌کند و در واقع مثل این است که خارج می‌کند ، گویی یک‌ عده شیطان در باطن او محبوس بوده‌اند و اینها آزاد شده‌اند ، و اصلا بیماری‌ و عوارض آن تسکین پیدا می‌کند و احیانا از میان می‌رود . اینجا بود که به‌ این موضوع پی بردند ، گواینکه این مطلب - البته این را من نمی‌گویم ، مکرر در کتابها نوشته‌اند - در تاریخ گذشته هم بی‌سابقه نیست - چون خیلی‌ از مطلبها هست که می‌گوییم فقط در قرن نوزدهم یا در قرن بیستم یا در قرن‌ هجدهم کشف شد ، گویی دیگر تا آن روز بشر از این مطلب چیزی نمی‌دانست ، در صورتی که اگر به این دقت نبوده است ، ولی در عین حال بوده است . کتابهای تاریخ پر است از این‌طور معالجات که امثال بوعلی سینا کرده‌اند . داستان معروفی است که در چهار مقاله عروضی آمده ، داستان آن بیمار روحی که مولوی هم آن را در مثنوی آورده است ، البته او شرح عرفانی به‌ مطلب داده ، اسم طبیب غیبی آورده است . [ داستان این است ] : بوعلی سینا از سلطان محمود فرار کرده بود ، مخفی هم بود و خودش را معرفی نمی‌کرد ، آمده بود در گرگان که مقر قابوس و شمگیر بود . در آنجا مخفیانه به صورت یک آدم گمنامی مطبی باز کرده بود . ولی کم کم‌ معالجاتش او را معروف و مشهور کرد .