توحید - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٣

دنبال آن عبد صالح ، " « فوجدا عبدا من عبادنا اتیناه [ رحمة من عندنا و علمناه ] من لدنا علما »" [١] بنده‌ای از بندگان ما را یافتند که ما از نزد خودمان به او علم آموخته بودیم ، یعنی علمی که داشت علمی بود که‌ از ما گرفته بود . از این کلمه " لدنا " بعدها اصطلاح علم لدنی پیش‌ آمده است . علم لدنی یعنی علمی که منشأش تجسسات ظاهری بشری یا قیاسات‌ و استدلالات و آزمایشها نباشد ، فقط خداوند افاضه کرده باشد .
حدیثی از پیغمبر اکرم ( ص ) هست که می‌فرماید : " « من اخلص لله‌ اربعین صباحا جرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه » " [٢] اگر کسی‌ چهل صباح اخلاص بورزد ، مخلص بشود برای خدا ، یعنی تمام هواهای نفسانی و محرکات و بواعث نفسانی را از خودش دور کند ، به طوری که چهل شبانه‌روز مصداق قول ابراهیم باشد : " « ان صلاتی و نسکی و محیای و مماتی لله رب‌ العالمین »" [٣] ، حرکت کند برای خدا ، ساکن شود برای خدا ، حرف‌ بزند برای خدا ، بخوابد برای خدا ، غذا بخورد برای خدا ، تمام حرکات و سکناتش جنبه الهی پیدا کند " « جرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه » " چشمه‌هایی از حکمت از دلش بر زبانش جاری می‌شوند ، جوششی از باطنش‌ به ظاهرش پیدا می‌شود .
امیرالمؤمنین ( علیه‌السلام ) در نهج‌البلاغه ، آنجا که می‌فرماید : کمیل ! مردم بر سه قسم هستند : عالم ربانی ، متعلم ، همج رعاع ، بعد شکایت‌ می‌کند که : من پیدا نمی‌کنم افراد صالح و لایقی که هم اخلاقا صالح باشند هم‌ استعداد ، که من آنچه می‌دانم به آنها بگویم ، بعد می‌فرماید : " « کذلک‌ یموت العلم بموت حاملیه » " . این‌طور است که علم می‌میرد ، حامل علم‌ که مرد و نبود ، دیگر علم مرده است .
در آخر می‌گوید : بله ، در عین حال هیچ وقت زمین خالی نمی‌ماند : " « اللهم بلی ، لا تخلوا الارض من قائم لله بحجة : اما ظاهرا مشهورا و اما خائفا مغمورا » " تا آنجا که می‌فرماید : " « هجم بهم العلم علی حقیقة البصیره و باشروا روح الیقین واستلانوا ما استوعره المترفون و انسوا بما استوحش منه الجاهلون » " [٤] اینها افرادی هستند که علم به آنها هجوم‌ آورده است ، علم به سوی آنها آمده و آن حقیقت بصیرت و بینش را پیدا کرده‌اند .