نزدیکتر . ظهور همه چیز به ذات اوست ، ظاهر مطلق و بالذات اوست " « و بنور وجهک الذی أضاء له کل شی‌ء » " [١] ، روشنی هر چیزی در پرتو نور ذات اوست . ولی نوری است که ثابت است ، غروب و افول ندارد .
نوری است که همه جا را پر کرده ، حجاب و مانعی ندارد ، به همه چیز محیط است ، نقطه مقابلی ندارد ، ضد و ندی ندارد .
چون افول و غروب ندارد ، زوال و فنا ندارد ، ظلمتی در برابرش نیست ، بشر ضعیف الادراک که هر چیزی را با مقایسه نقطه مقابل و نقطه مخالف‌ باید بفهمد و دستگاه گیرنده فهم و ادراک او طوری ساخته شده که به هر چیزی با کمک نقطه مقابل آن چیز توجه و التفات پیدا می‌کند ، از التفات‌ و توجه به ذات حق غافل است .
نکته غریبی است ! ذات حق چون هیچ وقت پنهان نیست ، از نظرها پنهان‌ است . اگر گاهی پنهان بود و گاهی آشکار ، از نظرها پنهان نبود . چون‌ غروب و افول و زوال و تغییر و حرکت ندارد ، مورد غفلت بشر است .
این است معنی سخن حکما که می‌گویند : ذات حق از کثرت ظهور و شدت‌ ظهور در خفاست .

یا من هو اختفی لفرط نوره

الظاهر الباطن فی ظهوره

از همان جهت که ظاهر و آشکار است باطن و پنهان است ، جهت ظهور در او عین بطون است .
چقدر خوب و عالی و لطیف بیان کرده علی ( ع ) : " « و کل ظاهر غیره‌ غیر باطن ، و کل باطن غیره غیر ظاهر » " [٢] یعنی هر ظاهری غیر خدا

[١] از فقرات دعای شریف کمیل . [٢] نهج البلاغه ، خطبه . ٦٤