بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٤

" « عالم مستعمل علمه ، و جاهل لا یستنکف أن یتعلم » " [١] .
حد وسط این است که انسان اولا تشخیص بدهد که دانستن چه چیزهایی برایش‌ لازم است و دانستن چه چیزهایی برایش لازم نیست یا ممکن نیست . در میان‌ اموری که دانستن آنها برایش لازم و ضروری است یا عمل به آنها برایش‌ ضرورت دارد ، با رعایت الاهم فالاهم ، سؤالاتی انتخاب کند و از کسانی که‌ می‌دانند بپرسد و ضمنا از اینکه سؤال و پرسش و مسأله طرح کردن برایش شغل‌ و عنوانی شود ، بپرهیزد .
در ابتدای سخن حدیثی از امام باقر ( ع ) در مدح سؤال خواندم که فرمود : " « ألاإن مفتاح العلم السؤال » " . حدیثی دیگر از آن حضرت در مذمت‌ زیاد سؤال کردن و سرگرم شدن به سؤالات بیجا نقل می‌کنم : امام باقر ( ع ) می‌فرمود : هر وقت من حدیثی به شما بگویم از من بپرسید تا از قرآن شاهدی برای آن نقل کنم . یعنی آنچه من می‌گویم مستند به قرآن‌ کریم است . یک وقت ایشان گفتند : پیغمبر از سه چیز نهی کرده است : قیل و قال و حرف بیهوده ، دیگر تضییع و اسراف و افساد مال ، سوم کثرت‌ سؤال . شخصی از آن حضرت سؤال کرد : این سه چیز که گفتید در کجای قرآن‌ است ؟ امام باقر سه آیه از قرآن ذکر کرد که در هر کدام از آنها یکی از این سه چیز نهی شده : یکی آن آیه که می‌فرما ید : " « لا خیر فی کثیر من نجواهم‌إلا من أمر بصدقة او معروف أوإصلاح بین‌ الناس »" [٢] .