بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٥
این را باید توضیح بدهم : یک مسابقه ورزشی را در نظر بگیرید ، مثلا مسابقه کشتی یا دویدن یا وزنهبرداری را . در مسابقهها مدال است ، جایزه است ، افتخار است ، محبوبیت است . این جایزهها نصیب چه کسی است ؟ نصیب آن کس که مسابقه را بهتر انجام دهد . از روز اول کسی که متولد میشود در پیشانیاش نوشته نشده که تنها این شخص حق دارد روی سکوی افتخار بایستد و کسی دیگر حق ندارد ، بلکه حق شرکت در مسابقه را به همه میدهند ، به همه آزادی برای شرکت میدهند . از آن میان ، بعضیها در اثر تمرین و پشتکار برنده مسابقه میشوند ، و بعضی دیگر به علت عدم لیاقت فطری و یا به علت عدم تمرین و مجاهدت از آن مواهب محروم میمانند . همچنین است حال دانش آموزان و دانشجویان کلاس که در مدت یک سال سر کلاس حاضر میشوند و درس میخوانند و آخر سال از طرف معلم امتحان میشوند . به آنها نمره داده میشود : یکی نمره قبولی میگیرد و یکی رد میشود ، یکی نمره عالی میگیرد ، یکی اعلا و شاگرد اول میشود . نمره ، امتیازی است که داده میشود و به هر کس متناسب با مقدار زحمت و استعداد و فعالیتش نمره داده میشود . جامعه به حکم اینکه با پیکر فرق دارد و وظایف افراد به حکم خلقت و به طور جبری تعیین نشده ، و به حکم اینکه خداوند افراد بشر را آزاد و مختار و حر آفریده و یک وظیفه محدود و یک مقام ثابت و معلوم و غیر قابل تخلف و تجاوز برایش قرار نداده ، میدان وسیعی برای عمل و فعالیتش قرار داده به حکم این امور جامعه میدان مسابقه است و افراد با بردن مسابقه و ابراز لیاقت و استعداد و فعالیت باید مواهب و حقوق را حیازت کنند . نمیخواهم بگویم همه