حیوانیت است . آنها در این فصل الهام می‌گیرند اما نه از این فصل بلکه‌ از صفات و ملکات پلید خودشان ، الهام می‌گیرند اما چه چیز الهام می‌گیرند ؟ جنایت و آدمکشی ، فحشاء و فساد اخلاق ، شکستن قیود و حدود انسانی . آیا این منتهای بدبختی نیست که محصول رسیدن ایامی به این لطف و صفا و طراوات ، تیرگی دل و تاریکی روح و قساوت قلب باشد ؟ آری ، هر کسی بر طینت خود می‌تند . به هر حال ، بهار فصل تجدید حیات و زندگی از سرگرفتن زمین ماست ، فصل‌ نشاط و خرمی زمین است ، فصلی است که زمین در شرایط تازه و جدیدی قرار می‌گیرد و مستعد می‌شود که بزرگترین موهبتهای الهی یعنی حیات و زندگی به‌ او افاضه شود . در قرآن کریم از این حالت زمین ، از این تجدید حیاتی که برای این‌ موجود رخ می دهد ، مکرر یاد شده . در حدود پانزده بار و شاید بیشتر در قرآن کریم به این موضوع اشاره شده ، ولی به عنوان یک درس و یک تعلیم و یک حکمت آموختنی .

حقیقت و آثار حیات

اینکه حقیقت حیات و زندگی چیست ، مطلبی است که هنوز دانش بشر پرده‌ از روی آن بر نداشته ، و به عقیده یک عده از اهل تحقیق هیچگاه هم از این‌ راز پرده برداشته نخواهد شد ، زیرا به عقیده این دسته ، حقیقت حیات و حقیقت وجود یکی است . همان طوری که حقیقت وجود قابل تعریف و تحدید و تصور نیست ، حقیقت حیات و زندگی نیز قابل تعریف و تصور نیست ، و همان طوری که حقیقت