بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٣

روزی خوری به نوبه خود روزی موجودی دیگر است ، همان که نسبت به موجودی‌ آکل است نسبت به دیگری مأکول است .

خلق بخشد خاک را لطف خدا

تا خورد آب و بروید صد گیا

باز حیوان را ببخشد حلق و لب

تا گیاهش را خورد اندر طلب

چون گیاهش خورد حیوان ، گشت زفت

گشت حیوان لقمه انسان و رفت

باز خاک آمد شد أکال بشر

چون جدا شد از بشر روح و بصر

ذره‌ها دیدم دهانشان جمله باز

گر بگویم خوردشان گردد دراز

برگها را برگ از انعام او

دایگان را دایه لطف عام او

رزقها را رزقها او می‌دهد

زانکه گندم بی غذایی کی زهد

جمله عالم آکل و مأکول دان

باقیان را مقبل و مقبول دان

حلق بخشد جسم را و روح را

حلق بخشد بهر هر عضوی جدا

آکل و مأکول را حلق است و نای

غالب و مغلوب را عقل است و رای

پس زماهی تا به ماه از خلق نیست

که به جذب مایه آن را حلق نیست

این خود حسابی است که در عالم هست .

انطباق روزی و روزی خوار

حساب دیگر ، تطبیقی است که بین روزی و روزی خور داده شده . در یکی از سخنرانیهای گذشته که در اطراف این مطلب صحبت می‌کردم که موجد حق چیست‌ و چطور می‌شود کسی به چیزی حق پیدا می‌کند [١] ، گفتم که یک سبب موجد حق این است که در متن خلقت چیزی برای چیز دیگر و به خاطر چیز دیگر به‌ وجود

---

[١] به ص ٦٦ - ٦٧ مراجعه شود .