ولی مع الاسف در تاریخ اسلام جریاناتی پیش آمد که مسلمین درست بر خلاف‌ جهتی که کتاب مقدس آسمانی آنها سوق داده حرکت کردند . البته عده قلیلی‌ که به روح تعلیمات قرآنی آشنا بودند دانستند که در چه موضوعاتی فکر کنند و فکر کردند ، و همانها هستند که امروز از مفاخر مسلمین بلکه از مفاخر بشریت به شمار می‌روند ، ولی اکثریت از طریقه قرآن کریم منحرف شدند و در اطراف موضوعاتی به بحث و جدل پرداختند که نه تنها تشویقی در قرآن‌ کریم نسبت به آنها نشده بلکه جدا نهی شده ، زیرا لغو است ، بی فایده‌ است ، بی اثر و بی ثمر است . مؤمن به قرآن باید از هر کاری که لغو و بی‌ ثمر و بی فایده است دوری کند " « و الذین هم عن اللغو معرضون »" [١] هر چند به صورت یک بحث علمی یا به صورت یک بحث دینی باشد .

مجادلات کلامی

اگر کسی کتب متکلمین و موضوعات بحث و جدل آنها را که قرنها افکار را به خود مشغول ساخته ، ثروتها و مکتبها در آن راه صرف شده ، نیروهای مغزی‌ به هدر رفته ، مطالعه کند و آنها را بر قرآن عرضه بدارد و ببیند با موضوعاتی که قرآن مردم را به مطالعه آنها و

[١] مؤمنون ، [٣]