بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٣

متساویا فراهم باشد ، تا اگر کسی همت داشته باشد در هر کجا که هست و در هر طبقه ای که هست ، بتواند در پرتو لیاقت و استعداد و بروز فعالیت به‌ کمال لایق خود برسد ، حالا هر کس کوتاهی کرد خودش کرده ، هر کس کوتاهی‌ نکرد نتیجه‌اش را می‌برد . مثلا امکان تحصیل علم باید برای همه فراهم باشد ، همه بتوانند به مدرسه‌ بروند ، امکانات تحصیلات عالیه برای همه فراهم باشد ، نه اینکه برای یکی‌ امکان درس خواندن باشد و برای دیگری نباشد ، برای یکی وسایل تحصیلات‌ عالیه فراهم باشد و برای دیگری نباشد . آن طور امکانات به طور مساوی‌ برای همه فراهم باشد که مثلا برای فرزند فلان دهقان که در فلان گوشه کشور است و استعداد علمی و اجتماعی نهفته‌ای در وجودش هست ، وسائل فراهم‌ باشد که تدریجا بتواند پله پله و درجه به درجه مقامات را طی کند تا برسد مثلا به مقام تخصص در یک رشته علمی ، و اگر استعداد اجتماعی‌اش خوب‌ است برسد به مقام وزارت مثلا . تبعیض و تفاوت ناروا این است که از لحاظ امکانات و شرایط عمل ، همه‌ افراد مساوی نباشد ، برای یکی امکان بالا رفتن بر نردبان ترقی باشد ، برای‌ دیگری نباشد ، یکی محکوم باشد به پایین ماندن و دیگری با همه عدم لیاقت‌ دستش را بگیرند و بر صدر مجلس اجتماع بنشانند . سعدی می‌گوید .