رسول اکرم به قاتل امیرالمؤمنین علی ( ع ) لقب " « أشقی اعخرین » " [١] داده بود . رسول خدا سخن به گزاف نمی گفت ، برای آن این لقب را داده بود که با شهادت علی ( ع ) لطمه بزرگی به عالم اسلام وارد شد که غیر قابل جبران بود . اشخاص بزرگ همه وقت وجودشان مفید است ، ولی گاهی از نظر اجتماعی در یک موقع خاصی قرار می‌گیرند که وجود آنها در آن موقع خیلی‌ حساسیت پیدا می‌کند . یک شخصیت اجتماعی گاهی در یک موقعیت قرار می‌گیرد که سرنوشت یک ملت عظیم را در دست می‌گیرد و لحظات خاصی پیش‌ می‌آید که اگر در آن لحظات از بین برود ، از بین رفتنش از بین رفتن فرد نیست ، از بین رفتن حق است ، از بین رفتن یک رژیم و یک مسلک است .
علی ( ع ) در زمان حیاتش فرمود : تا من هستم مردم در دو صف حج می‌کنند ( البته مقصود تنها دو امیر الحاج داشتن نیست ، یعنی در دو صف زندگی‌ می‌کنند ، در دو راه ، دو طریق و دو مسلک حرکت می‌کنند . آن وقت مردم‌ مجموعا دو حزب بودند : یکی حزب و جمعیتی که معاویه تشکیل داده بود و اهل دنیا را دور خود جمع کرده بود ، و یکی هم حزب و جمعیتی که دور علی ( ع ) بودند و طرفدار واقعی قرآن و اسلام و قوانین اسلام و عدالت اجتماعی‌ اسلام بودند ) ، ولی همینکه من رفتم همه در یک صف حج می‌کنند " « یحجون‌ صفا واحدا » " ، کار یکسره می‌شود . همان طور هم شد و کار بعد از علی ( ع‌ ) یکسره شد .
این است که فاجعه شهادت علی - قطع نظر از مقام قدس و

[١] عیون أخبار الرضا علیه السلام ، ج ١ ، ص . ٢٩٧