بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٦
حیوانات که طوری دیگر ساخته شدهاند و مواد اولیه زمین که در همه جا هست برای آنها کافی نیست وسیله نقل مکان به آنها داده شده ، از نقطهای به نقطه دیگر منتقل میشوند ، مثل گیاهان پا در گل و ثابت نیستند ، دستگاه هدایت آنها نیز تقویت شده ، به آنها حواس و میلها و خواهشها داده شده ، به رهبری حواس و به تحریک خواهشها و میلهای نفسانی از جایی به جای دیگر منتقل میشوند تا مواد ثانویه را که در همه جا نیست به دست آورند . مواد ثانویه یعنی گیاهان و یا حیوانات دیگر ، آبی که مورد نیاز آنهاست رطوبت زمین نیست ، آب مشروب لازم دارند . آن هم در همه جا نیست ، باید از نقطهای به نقطه دیگر برای تحصیل آب مشروب بروند . مانند گیاهان در برابر سرما و گرما مقاومت ندارند ، احتیاج به مسکن و آشیانه دارند . به تناسب این احتیاجات به آنها حس بینایی و شنوایی چشایی و بساوایی داده شده است به آنها غرایز و راهنماییهای حیرت انگیز غریزی داده شده است ، مخصوصا بعضی حشرات مانند مورچه که از لحاظ فعالیتهای غریزی خیلی فوق العادهاند . علی ( ع ) در مورد همین مورچه میفرماید : " « انظرواإلی النملة فی صغر جثتها و لطافة هیئتها ، لا تکاد تنال بلحظ البصر و لا بمستدرک الفکر ، کیف دبت علی أرضها و صبت علی رزقها ، تنقل الحبةإلی جحرها ، و تعدها فی مستقرها ، تجمع فی حرها لبردها ، و فی وردها لصدرها » " . یعنی در کار این مورچه دقت کنید ، ببینید با این جثه کوچک و اندام نازک که نزدیک است به چشم دیده نشود و فکر دور اندیش به او نرسد چگونه در روی این زمین در جنبش است و