بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤١
مسابقه در عمل و فضیلت و پیشی گرفتن در خیرات است که " « فاستبقوا
الخیرات »" [١] نداشت و صرفا عاداتی بود که ایجاد ناهمواریها و
پست و بلندیهای بیجا میکرد ، از بین ببرد و معدوم کند . مثلا عنایت
داشت که در مجالس گرد و حلقه به دور هم بنشینند ، مجلس بالا و پایین
نداشته باشد ، دستور میداد و تأکید میکرد که هر وقت وارد مجلس میشوید
هرجا که خالی است همانجا بنشینید ، یک نقطه معین را جای خودتان حساب
نکنید و به آن نقطه فشار نیاورید ، اگر خودش وارد مجلسی میشد خوشش
نمیآمد که جلوی پایش بلند شوند ، و گاهی اگر بلند میشدند مانع میشد و
مردم را امر میکرد که قرار بگیرند ، حاضر نمیشد وقتی که سواره هست
پیادهای همراهش حرکت کند ، آن پیاده را سوار میکرد و یا به او میگفت
تو جلوتر یا بعد از ما بیا ، بهرحال ، حاضر نمیشد آن پیاده در رکابش
حرکت کند ، به روی خاک مینشست و با دست خودش از بز شیر میدوشید .
جنبه اجتماعی سیره نبوی
ممکن است همه اینها را تفسیر اخلاقی بکنیم و حمل به تواضع و فروتنی آن حضرت بکنیم . شک ندارد که آن حضرت در منتها درجه تواضع و فروتنی بود .او آنی از اینکه عبد خدا و بنده خداست غافل نمیشد ، همیشه خود را در برابر عظمت حق عبدی ضعیف که " « لا یملک لنفسه نفعا و لا ضرا و لا موتا و لا حیوه و لا نشورا » " [٢] میدید . کسی که این جور است چقدر نسبت به بندگان خدا متواضع
[١] بقره ، . ١٤٨ [٢] جزء صیغه توبه ، و مشهور است .