بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٣
« اسس بنیانه علی شفا جرف هار »" [١] .
یعنی آیا آن کس بهتر است که بنای کار خود را بر تقوا و رضای خدا قرار
داد یا آن کس که بنای کار خود را بر لب پرتگاهی قرار داده که زیر آن
خالی است و مشرف به سقوط است ؟ کسی که تکیه گاه اخلاق و شخصیتش غیر
خدا باشد ، مانند این است که بر پرتگاه مشرف به سقوطی گام بر میدارد و
هر لحظه احتمال سقوط دارد .
" « مثل الذین اتخذوا من دون الله أولیاء کمثل العنکبوت اتخذت بیتا
وإن أوهن البیوت لبیت العنکبوت »" [٢] .
یعنی مثل آنان که دوستان و سرپرستانی غیر خدا انتخاب کرده و به آنها
اتکا کردهاند مثل عنکبوت و خانه عنکبوت است . سستترین خانهها خانه
عنکبوت است . این آیه ناظر به این است که غیر خدا را نمی توان تکیه
گاه عمل قرار داد . غیر خدا تکیه گاه قرار میگیرد اما سست و بی پایه
است . با تقلید و تلقین و ایجاد عادت ، قسرا و موقتا ، میتوان افرادی
فداکار و با گذشت تربیت کرد ، اما این نوعی اغفال و قسر است . همه را
برای همیشه از راه نادرست نمی توان برد . حکما گفتهاند : " القسر لا
یدوم " [٣] . همان طوری که خداوند سر سلسله موجودات است و همه
موجودات قائم و متکی به ذات او هستند ، معرفت و ایمان به خدا هم
سرسلسله همه معنویات و فضایل اخلاقی و
[١] توبه ، . ١٠٩ [٢] عنکبوت ، . ٤١ [٣] کار مخالف طبیعت ، دوام نخواهد داشت .