بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٩

ذی حق‌اند ، اما طبق مبانی حقوقی غیر الهی ، حقوق فقط و فقط با فعالیت و تولید و کار و صنعت ایجاد می‌شود .
در ضمن سخنانم جمله‌ای از علی ( ع ) نقل کردم مبنی بر رابطه غائی بین‌ انسان و مواد غذایی عالم که فرمود : " « لکل ذی رمق قوت ، و لکل حبة آکل » " . یک جمله هم از آن حضرت نقل می‌کنم در رابطه فاعلی حق و ذی حق‌ . شخصی از شیعیان حضرت آمد و از فی‌ء و غنائم مسلمین که سربازهای اسلامی‌ با جانبازی به دست آورده بودند چیزی مطالبه کرد . حضرت در جواب فرمود : این مال ، فی‌ء مسلمین است ، اگر تو با آنها بوده‌ای و مانند آنها رنجها و تعبها تحمل کرده‌ای می‌توانی شریک باشی و حقی داشته باشی " « وإلا فجناه‌ أیدیهم لا تکون لغیر أفواههم » " [١] و گرنه محصول دستها و بازوهای‌ آنها مال دهانهای خودشان است نه مال دهانهای دیگران . یعنی هر بازویی که‌ زحمت می‌کشد و رنج می‌برد و از یک راه مشروع چیزی به دست می‌آورد طبیعی‌ است که مال دهان خودش است و تعلق به شخص خودش دارد ، معنی ندارد که‌ دستی و بازویی کار کند و چیزی را تحصیل کند و آنگاه دهان شخص دیگر با آن‌ محصول بجنبد .

حق اجتماع