داشته باشد و اگر می‌دانیم که قطعا بی اثر است واجب نیست . دیگر اینکه‌ این عمل برای این است که یک مصلحتی انجام شود ، پس در جایی باید صورت‌ بگیرد که مفسده بالاتری بر آن مترتب نشود . لازمه این دو شرط ، بصیرت در عمل است . آدمی که در عمل بصیرت ندارد نمی‌تواند پیش بینی کند که آیا اثری بر این کار مترتب هست یا نیست و آیا مفسده بالاتری هست یا نیست‌ ؟ این است که امر به معروفهای جاهلانه همان طوری که در حدیث آمده‌ افسادش بیش از اصلاحش است . در مورد سایر تکالیف گفته نشده که شرطش این است که بدانی یا احتمال‌ بدهی این کار تو فایده دارد ، اگر احتمال فایده می‌دهی بکن و اگر احتمال‌ نمی‌دهی نکن ، و حال آنکه در هر تکلیفی چنانکه قبلا عرض کردم فایده‌ای و مصلحتی منظور شده ، زیرا تشخیص آن مصلحت‌ها بر عهده مردم گذاشته نشده . درباره نماز گفته نشده اگر دیدی به حالت مفید است بخوان و اگر دیدی‌ مفید نیست نخوان . حتی در روزه هم گفته نشده اگر احتمال می‌دهی فایده‌ دارد بگیر و اگر احتمال نمی‌دهی نگیر ، در روزه گفته شده اگر دیدی به‌ حالت مضر است نگیر ، همچنین در حج یا زکات یا جهاد این طور قیدی نشده‌ ، اما در باب امر به معروف این قید هست که ببین چه اثری و چه عکس‌ العملی دارد و آیا کار تو و عمل تو در جهت صلاح اسلام و مسلمین است یا نه‌ ؟ در این تکلیف ، هر کسی حق دارد بلکه واجب است که منطق را و عقل را و بصیرت در عمل را و توجه به فایده را دخالت دهد . این عمل که به نام امر به معروف و نهی از منکر خوانده می‌شود تعبدی محض نیست .