بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٢

بکنند ، البته در این صورت تدریجا به هدف و مطلوب خود خواهند رسید .
" « إن الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بأنفسهم »" [١] سنت الهی‌ این است که مادامی که مردمی وضع و حالت خود را در آنچه به خودشان مربوط است تغییر ندهند ، خداوند سرنوشت آنها را تغییر نمی دهد . در احادیث‌ معتبره وارد شده است : " « لتأمرن بالمعروف و لتنهن عن المنکر أو لیسلطن الله علیکم شرارکم‌ ، فیدعو خیارکم فلا یستجاب لهم » " [٢] .
( باید امر به معروف و نهی از منکر کنید ، و گرنه بدان شما بر شما مسلط خواهند شد و آنگاه نیکان شما دعا می‌کنند و دعاهای آنها مستجاب‌ نخواهد شد ) .
در حقیقت ، این گونه دعاها نیز بر خلاف سنت تکوین و تشریع است .
همین طور است آدمی که عمل نمی کند و تنها به دعا می‌پردازد . او نیز کاری بر خلاف سنت تکوین و تشریع می‌کند . امیرالمؤمنین ( ع ) می‌فرماید : " « الداعی بلا عمل کالراعی بلا وتر » " [٣] یعنی آن که عمل نمی کند و دعا می‌کند ، مانند کسی است که با کمانی که زه ندارد می‌خواهد تیراندازی‌ کند . یعنی عمل و دعا مکمل یکدیگرند ، دعای بدون عمل اثر ندارد .