بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٤
با نوعی از نفاق خواهد مرد ) . برخی از پردهها و کدورتهاست که فقط جهاد
و تصادمها و اصطکاکهای آنطوری ، آنها را از بین میبرد . بعضی از اخلاق
عالی جز در میدان نبرد پدید نمی آید . شجاعت و دلاوری با خواندن کتاب و
خلوت نشینی و گوشه گیری پیدا نمی شود .
حج که یکی دیگر از عبادات است و بر هر مستطیعی لازم است که لااقل در
عمر یک بار این وظیفه اجتماعی و عبادی را انجام دهد ، خالی از مشقت و
دشواری نیست . علی ( ع ) درباره کعبه میفرماید : خداوند خانهای را که
باید مردم گرد آن طواف کنند در یکی از ناهموارترین و نامعمورترین
نقطههای زمین قرار داد و اگر میخواست ، میتوانست در یکی از نقاط پر باغ
و درخت و پر میوه و گردشگاههای درجه اول جهان قرار دهد ، اما آن وقت
دیگر امتحان و آزمایش و تحمل مشقت در کار نبود ، مردم برای تنزه هم
میآمدند و منظور مقدسی که هست حاصل نمی شد . میفرماید .
" « و لکن الله یختبر عباده بأنواع الشدائد ، و یتعبدهم بأنواع
المجاهد ، و یبتلیهم بضروب المکارهإخراجا للتکبر من قلوبهم وإسکانا
للتذلل فی نفوسهم ، و لیجعل ذلک أبوابا فتحاإلی فضله ، و أسبابا ذللا
لعفوه » " [١]
خداوند همواره بندگان خود را به انواع شداید مواجه میکند و اقسام
کوششها و مجاهدتها جلوی پای آنها میگذارد . تکالیفی گوناگون بر خلاف طبع
آسایش طلب آنها بر آنها مقرر میدارد تا غرور و تکبر از دلشان بیرون رود
و نفوسشان عادت میدارد تا غرور و تکبر بیرون رود و نفوسشان عادت
[١] نهج البلاغه ، خطبه . ٢٣٤