بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٠

روا و ناروا . این است معنی آن جمله که در تعریف عدالت گفته‌اند : " العدالة إعطاء کل ذی حق حقه " ( عدالت این است که حق و هر ذی حقی به‌ خودش برسد ) . این است معنی کلام أمیرالمؤمنین سلام الله علیه که فرمود : " « العدل یضع الامور مواضعها » " [١] ( عدل هر چیزی را در جای خود و محل خود قرار می‌دهد ) . نفرمود عدل همه را در یک حد و یک درجه و یک‌ صف قرار می‌دهد . عدالت این است که در شؤون اجتماعی و در راه استفاده‌ از حقوق اجتماعی ، شرایط دقیق یک مسابقه کامل نسبت به همه مزایای‌ اجتماعی فراهم شود و طبق یک مسابقه عمل شود . معنی مساوات و به یک چشم‌ دیدن و همه را برابر در نظر گرفتن هم این است که هیچ ملاحظه شخصی در کار باشند ، از نظر ملاحظات شخصی همه علی السویه باشند ، از نظر ملاحظات‌ طبقاتی همه علی السویه باشند .
پیغمبر اکرم فرمود : " « الناس کأسنان المشط » " [٢] ( مردم مثل‌ دانه‌های شانه هستند ) و همه باهم برابرند ، یا فرمود : " « إن ربکم واحد وإن أباکم واحد ، کلکم من آدم و آدم من تراب » " [٣] یعنی هیچ ملاحظه‌ شخصی و تبعیض و تفاوت و تقدمی بر غیر مبنای فضیلت و تقوا و عمل و لیاقت نباید در کار باشد . اما تقدمهایی مبنی بر فضیلت و تقوا و بر عمل‌ باید باشد ، لهذا بعد از این جمله‌ها اضافه فرمود : " « و لا فضل لعربی‌ علی عجمی‌إلا بالتقوی » " [٤] . قرآن کریم هم در عین اینکه امتیازات‌ رنگ و نژاد و جنس و خون را لغو می‌کند و می‌فرماید : " « إنا خلقناکم من‌ ذکر و انثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا »" ، پشت