است ، به چه دلیلی بعدش نباشد ، به چه دلیلی قبلش نباشد ؟ معمولا در این موارد قرآن دو گونه جواب می‌دهد و عجیب هم جواب می‌دهد . یکی اینکه از نظر کلی وقتی به شکل تقویم و تاریخ سوال می‌کنند، می‌گوید بگو این علمی است در نزد خدا ، من هم نمی‌دانم دور است یا نزدیک ( « أقریب‌ ام بعید ») ولی می‌دانم که چنین حقیقتی هست . آنچه برای دعوت شما لازم‌ است این است که بدانید چنین حقیقتی هست ، اما تاریخش چه وقت است ، این وقت است یا آن وقت ، آن که اثری در موضوع ندارد . جواب دیگری که می‌دهد براساس این است که هر کسی که می‌میرد قیامتش‌ لااقل آغاز شده است . آیه عجیبی است ، می‌فرماید : " « و یقولون متی هذا الوعد »" می‌گویند این وعده چه زمانی تحقق پیدا می‌کند " « ان کنتم »" ( ضمیر جمع آورده است و مخاطب فقط پیغمبر نیست ) ای مسلمانان ، ای‌ پیغمبر و همه اتباعت ! اگر راست می‌گویید تاریخ دقیقش را برای ما معین‌ کنید . می‌گوید بگو علم آن در نزد خداست و من فقط نذیری آشکار هستم ، من‌ اعلام خطرکننده هستم ، من دقیقا می‌دانم که هست ، ولی کی ، با خداست . بعد بلافاصله می‌فرماید ( در میان این آیات ، تنها آیه‌ای است که در ابتدای آن " قل " نیست ، چون دنباله آیه پیش است ) : " « فلما رأوه‌ زلفه سیئت وجوه الذین کفروا و قیل هذا الذی کنتم به تدعون »" چون آن‌ را نزدیک دیدند ، چهره این کافران ( از کمال ناراحتی ) زشت شد و به‌ آنها گفته شد این است همان که می‌خواستید . از یک طرف صحبت آینده است‌ که [ قیامت ] در چه زمانی است ، یکدفعه قرآن می‌گوید که " وقتی آن را نزدیک دیدند " . مفسرین در توجیه این آیه عجیب در حیص و بیص‌