نمی‌توانم بخوانم . دوباره آن فرشته به او گفت : " « اقرأ »" . فرمود در بار سوم در قلبم چیزهایی را نقش‌شده دیدم که از آنجا دارم می‌خوانم ، که این در واقع همان اتصال قلب مبارک پیغمبر اکرم است به الواح عالیه‌ آسمانی ، چون از روی آنها دارد می‌گیرد ، و لهذا به آنها کتاب و لوح‌ محفوظ گفته شده است . نزدیکترین تعبیری که ما در محسوسات داریم ، همین‌ تعبیر قرائت و کتاب است . پس اولین کلمه‌ای که قرآن با آن شروع می‌شود کلمه خواندن است . " « اقرأ باسم ربک الذی خلق ، خلق الا نسان من علق »" بخوان به نام‌ پروردگار آفریننده‌ات ، انسان را از علق ( خون بسته یا حیوان زالوشکل ) آفرید . دومرتبه کلمه " « اقرأ »" تکرار می‌شود و می‌فرماید : " « اقرأ و ربک الاکرم »" بخوان و پروردگار تو کریمترین است . نمی‌فرماید : و ربک الکریم . اینجا وقتی می‌خواهد لطف و عنایت پروردگار را بر بشر ذکر کند به صورت اکرمیت ذکر می‌کند که افعل التفضیل است . " « الذی علم‌ بالقلم »" آن پروردگار اکرمی که این نعمت را به بشر داد که قلم به‌ دست گرفتن را به بشر آموخت ، یعنی بشر است و قلم به دست گرفتن .

نوشتن ، منشا تمدن معنوی و صنعتی بشر

تمام ذخایر معنوی و فنی یعنی تمدن معنوی و تمدن صنعتی که بشر دارد ، محصول تدریجی قرنها و هزارها سال تاریخ است که دوره به دوره به دست بشر رسیده و منتقل شده تا به این حد رسیده است . اگر آثار هر دوره‌ای به‌ وسیله تعلیم و تعلم ( « علم الانسان ما لم یعلم ») و به وسیله نوشتن از نسلی به نسل دیگر منتقل نمی‌شد ، اگر نوشتن نمی‌بود و فقط تعلیم و تعلم‌ می‌بود ، از این آثاری که امروز هست یک صدهزارم هم