الله »" حالت طبیعی است ، یعنی توکل کردم بر خدا ، اما " علی الله‌ توکلت " حالت غیرطبیعی است که به دلیل خاص این‌طور می‌آورند ، آنگاه‌ معنایش این می‌شود : تنها بر خدا اعتماد می‌کنم ( تقدیم ما هو حقه التاخیر یفید الحصر ، یعنی چیزی که حقش این است که موخر داشته شود اگر آن را جلو بیندازی معلوم می‌شود روی آن تکیه داری و آن تکیه انحصار است ) . اگر بگوییم : " نستعین یا الله " یعنی از تو کمک می‌جوییم . اما ایاک‌ نستعین ( ایاک مقدم شده با اینکه باید موخر باشد ) یعنی تنها از تو کمک‌ می‌جوییم .

پاسخ به یک سوال

حال چرا نفرمود : به امنا ( تنها به او ایمان آورده‌ایم ) و علیه توکلنا و تنها به او تکیه کرده‌ایم ؟ آنچه به نظر من رسیده این است : چون در موضوع ایمان چیز دیگری نیست که لایق این باشد که لفظ " ایمان " در مورد آن به کار رود و حتی در عرف گفته شود ما به این ایمان آورده‌ایم نه به آن‌ ، یعنی همان " امنا به " کار " به امنا " را می‌کند ، لزومی ندارد به‌ را مقدم بداریم . اما در توکل [ این‌طور نیست . ] توکل یعنی اعتماد کردن‌ . در اعتماد کردن‌هاست که انسانها ، حتی انسانهایی که به خدا ایمان دارند ، باید به یک مرحله کمالی برسند که توکلشان فقط بر خدا باشد . این است‌ که در اینجا احتیاج است که این عنایت حتما بشود : " « و علیه توکلنا " تنها و تنها به خدا توکل و اعتماد داریم ، یعنی وسائل ، اسباب ، مقدمات ، پول ، قدرت ، عده ، عده ، هیچ به اینها تکیه نداریم ، تکیه‌مان‌ فقط و فقط به خداست . " « فستعلمون من هو فی ضلال مبین »" در آینده‌ خواهید دانست آن که در گمراهی آشکار است کیست .