آشنایی با قرآن 8 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠١

باشد . تکیه‌گاه انسان فقط باید خدا باشد . همه حرفها برای این است .
اینها که ذکر کردیم یک سلسله اسباب تکوینی بود . یک سلسله اسباب‌ اجتماعی هم هست که اینها هم انسان را مشرک می‌کند یعنی سبب می‌شود که‌ انسان از خدا غفلت کند و اعتماد و تکیه‌اش به آنها باشد . آنها چیست ؟ انسان وقتی که در دنیا یار و یاور زیاد پیدا می‌کند ، به تعبیر قرآن‌ آنهایی که در دنیا جند و سپاه پیدا می‌کنند ، یاوران زیادی پیدا می‌کنند ، یک غروری به اینها دست می‌دهد و می‌گویند که تکیه‌گاه ما اینهاست ، با وجود اینها دیگر چه کسی می‌تواند کاری بکند ؟ در یک آیه‌ای که در سوره‌ ذاریات بود ، قرآن مجید راجع به فرعون تعبیر عجیبی داشت و آن این بود که فرعون به سپاهیان خودش فوق‌العاده اعتماد داشت و همه چیزش آنها بودند . تعبیر قرآن این بود : " « فتولی برکنه »" [١] پس پشت کرد همراه پایه و رکنش . این خانه اگر پایه‌هایی داشته باشد ، این ستونها را ما می‌گوییم ارکان ، کما اینکه پاهای انسان را می‌گویند ارکان . در حیوان ، چهار دست و پا را می‌گویند ارکان این حیوان ، چون بدن این حیوان روی این‌ چهار دست و پاست . به تعبیر امروز این میلیتاریسم فرعون را قرآن با کلمه " « فتولی برکنه »" بیان کرده است ، یعنی او تکیه‌گاهی جز سپاهش‌ نداشت ، با همان رکن و پایه‌اش ، همان که تکیه‌اش به آن بود، پشت کرد و رفت .
این هم برای انسان یک غرور است . مگر سپاه و سپاهی می‌تواند انسان را از خدا بی‌نیاز کند ؟ یک وسیله امتحان است و یک مایه‌ای است که برای‌ انسان بدبخت چندصباحی غرور می‌آورد و موجب بدبختی و