و نکته این است : گاهی دو گروه مسلمان ممکن است در اثر سوتفاهم رو در روی یکدیگر قرار بگیرند و با یکدیگر بجنگند . اگر گناهی هست مربوط به‌ یک عده از افراد معین مثل سران است . اینها روی اعتقاد اسلامی با آنها می‌جنگند و آنها هم روی اعتقاد اسلامی با اینها می‌جنگند . لازم نیست امر بر هر دو طرف مشتبه شده باشد ، بر یک طرف امر مشتبه شده است و از اشتباه‌ هم نمی‌شود او را بیرون آورد . ولی آن طرفی که آگاه است چه باید بکند ؟ آیا آن طرف آگاه باید بگوید اینها اشتباه کرده‌اند و تقصیری ندارند پس‌ باید آنها را آزاد بگذاریم ؟ ! به تعبیر امیرالمومنین علیه‌السلام آن‌وقت‌ مثل سگ هار می‌شوند . سگ هار را آزاد بگذاری این را می‌گیرد هار می‌کند ، آن را می‌گیرد هار می‌کند . اینجا مساله اینکه او مقصر است یا مقصر نیست‌ مطرح نیست ، مساله مصلحت مسلمین مطرح است . اگر به صورت سگ هار درآمده است ولو اینکه منشاش اشتباهکاری است کلک او را هم باید کند ولو در آن دنیا خدا او را معذب نکند .
درباره بسیاری از خوارج که علی علیه‌السلام با آنها جنگید این حرف را می‌شود زد . امیرالمومنین تصریح کرد که اینها جستجوگر حق بودند ولی به‌ اشتباه افتادند . فرمود : فرق اینها با اصحاب معاویه این است که اصحاب‌ معاویه از اول جستجوگر باطل بودند و به باطلشان رسیدند ولی اینها جستجوگر حق بودند و به حق نرسیدند . « فلیس من طلب الحق فاخطاه کمن طلب الباطل‌ فادرکه » [١]. ولی حال که این‌طور شده است تبدیل شده به یک مار " افسون‌ برندار " ، جاهلهایی که روی عقیده کار می‌کنند و

[١] نهج‌البلاغه / خطبه . ٦٠