آشنایی با قرآن 8 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٠
است که با آنها توافق نکن ، یعنی به توافقی که آنها پیشنهاد میکنند ، تن نده . اینکه کسی به کس دیگر که او دعوی و برنامهای دارد پیشنهاد توافق و تصالح میکند براساس اینکه کمی در حرفهایت تخفیف بده ، ما هم در حرفهای خودمان تخفیف میدهیم ، یک جوری با هم کنار میآییم ، قرآن اساسا تن دادن به چنین توافقی را " اطاعت " مینامد ( کلمه خشنی است ) یعنی چنین به توافق رسیدن در واقع نوعی مطیع شدن ، فرمان آنها را اطاعت کردن و تسلیم آنها شدن است ، کانه کسی که جز اطاعت خدا اطاعت کسی را نمیپذیرد درواقع اطاعت آنها را پذیرفته است . آیه بعد از آن آیه ( « ودوا لو تدهن فیدهنون ») موضوع اطاعت یا موضوع این موافقت و توافق را روشن میکند . موضوعش ادهان است ، ادهان دو طرفی ، یعنی سهلگیری دو طرفی ، تو هم کمی در حرفهایت سهل بگیر ، ما هم کمی در حرفهایمان سهل میگیریم ( تساهل ) . اصطلاحی امروز پیدا شده است ، اسمش را گذاشتهاند " تسامح " . تسامح در مورد خودش نسبتا تعبیر خوبی است . ولی اینها اسمش را گذاشتهاند تساهل ، تساهل دینی ، که از تساهل دینی دفاع میکنند ، نقطه مقابل تعصب . به نظرم این لغت را اول بار تقیزاده به این معنی وضع کرد . مقصود از کلمه " ادهان " همین است که تو در بعضی از حرفهایت یک مقدار نرمش و تساهل نشان بده ، گذشت نشان بده ، ما هم در بعضی از حرفهایمان همینطور ، بعد با هم کنار میآییم . این را قرآن به شدت نفی کرد که فرمود: « فلا تطع المکذبین ودوا لو تدهن فیدهنون ».