جلسه پیش خواندیم که با این جمله‌ها ختم می‌شد : « لینفق ذو سعه من سعته و من قدر علیه رزقه فلینفق مما اتیه الله لایکلف الله نفسا الا ما اتیها سیجعل الله بعد عسر یسرا »[١] . همه مستقیم مربوط به مسائل طلاق و رجوع‌ و عده و نفقه ایام عده و حکم زن در حالی که حامل باشد و مساله ارضاع یعنی‌ شیردادن فرزند درصورتی که ازدواج منجر به طلاق شود ، و این‌گونه مسائل بود . ولی در خلال آیات ، مکرر به تعبیراتی نظیر این تعبیر [ برمی‌خوریم : ] " « تلک حدود الله و من یتعد حدود الله فقد ظلم نفسه »" اینها حدود الهی هستند ( حدود جمع حد است و حد شاید بتوان گفت در فارسی مفهوم مرز را دارد . ) اینهاست مرزهای الهی ، یعنی خداوند متعال برای شما یک‌ سلسله تکالیف و وظایف در این مسائل و یک سلسله مرزبندیها مقرر فرموده‌ است ، مواظب باشید که این حدود و مرزها شکسته نشود .
حال اگر این مرزها شکسته شود چه می‌شود ؟ چه کسی در این میان زیان کرده‌ است ؟ اگر این مرزها شکسته شود ضررش متوجه کیست ؟ نکته اساسی این است‌ . یک وقت انسان زورمندی می‌آید مرزها و قرقگاههایی معین می‌کند و اگر کسی‌ آن مرزها را بشکند آن شخص این کار را تجاوز به خود تلقی می‌کند و ممکن‌ است که عکس‌العمل شدید نشان دهد ، و یک وقت حدود و مرزهایی است که‌ یک خیرخواه برای یک انسان تعیین می‌کند . مثال روشنش حدود و مرزهایی‌ است که پزشک برای بیمار تعیین می‌کند . پزشک هم وقتی که بیماری را به‌ او ارجاع کنند و بیماری او را تشخیص بدهد ، ناچار

[١] طلاق / [٧]