آشنایی با قرآن 8 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٨
زمین با ذائقه ما جور درمیآید ، همه اینها یک سلسله تصادفات است . ولی یک نفر موحد که میگوید : " « تبارک الذی بیده الملک و هو علی کل شیء قدیر »" به آنها میگوید به نظر شما اینها تصادف و یک کار حساب نشده میآید ، از نظر شما جدا شدن زمین از خورشید یک امر تصادفی و اتفاقی است ، ولی از نظر خالق کل ، همان چیزی که در چشم شما یک امر تصادفی و اتفاقی است ، هیچگونه تصادف و اتفاق نیست ، غایت و هدف و غرض [ دارد ، ] یعنی اشیا به سوی یک مقصد حرکت میکنند . پس اصل مقصد آیه این است که آنچه پیش آمده است به تدبیر آن کسی پیش آمده است که " « بیده الملک »" ( چون اول ، بحث روی این قضیه بود : « تبارک الذی بیده الملک و هو علی کل شیء قدیر ») و او اینها را خلق کرده است که شما هم در روی زمین از همین نعمتها استفاده کنید ، اما بدانید که پایان کار این نیست ، [ این دنیا ] برای شما یک منزل است ، یک مدرسه است ، یک جایگاه آزمون است ( « لیبلوکم ایکم احسن عملا ») . " « و الیه النشور » " باتوجه به اینکه به سوی او نشر و حشر و بازگشت هست ، پس برنامه باید براین اساس تنظیم بشود ، یعنی همان مساله " « ایکم احسن عملا »" . نکتهای که علمای عصر جدید از این آیه استفاده کردهاند این است که میگویند : چرا قرآن زمین را به ذلول و حیوان رام تشبیه کرده و بعد هم میگوید : روی شانههای این حیوان حرکت کنید ؟ از نظر قدما معنی ذلول در اینجا این بود که رام است به معنی اینکه ساکن است . با هیئت قدیم ناچار بودند اینجور بگویند که " خدا زمین را ذلول قرار داد " معنایش این است که خدا زمین را برای شما ساکن قرار داد . قهرا این سوال باقی میماند که برای تشبیه کردن زمین به یک امر ساکن و آرام ،