آشنایی با قرآن 8 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢١

مورد قیامت به کار برده می‌شود ، معنای " جمع " دارد . سوره حشر را هم‌ که به این نام می‌خواندیم ، گفتیم به اعتبار کوچ دسته جمعی است : « هو الذی اخرج الذین کفروا من اهل الکتاب من دیارهم لاول الحشر »[١].این آیه‌ می‌فرماید ( خیلی تعبیر عجیبی است ) : " « قل هو الذی ذراکم فی الارض و الیه تحشرون »" اوست که شما را در زمین پهن کرد و به سوی او جمع‌ می‌شوید. کانه بسطی است و قبضی . از ناحیه خدا که آمده‌اید ، کانه هر بسطی‌ یک قبضی را به دنبال دارد . شما در زمین آفریده شده و پراکنده شده‌اید ، فکر نکرده‌اید که آیا همین است ؟ آفریده شده‌اید که پراکنده بشوید ؟ مطلب‌ به همین جا پایان می‌یابد ؟ یا مثل نور خورشید که اگر از یک طرف بسط می‌شود، از طرف دیگر قبض می‌شود، فرستاده می‌شود و آورده می‌شود ( یک چنین‌ حالتی ) . بعد از آنکه فرمود فکر کنید ( یعنی هر کسی که در نظام عالم فکر کند خدا را می‌شناسد و کسی که خدا را بشناسد و خلق را از ناحیه خدا بداند، به حشر ایمان می‌آورد ، نبودن قیامت با بودن خدا و با حکیم بودن خدا سازگار نیست ) می‌فرماید: " « قل هو الذی ذراکم فی الارض و الیه تحشرون‌ " اوست [ که شما را در زمین آفرید و پخش کرد و به سوی او جمع می‌شوید،] نه اینکه همین‌طور خود به خود به حکم یک سلسله علل اتفاقیه و بی‌غرض و هدف، این حالت پخش صورت گرفته باشد، این پخش کردن برای یک جمع کردن‌ است .

سوال جدلی و جواب قرآن