در مورد او اشتباه می‌کند . حال ، رفتار خداوند با بندگان دو جور است : گاهی راز مطلب خیلی آشکار است ، یعنی یک رابطه علت و معلولی واضح و آشکاری هست که انسان زود می‌تواند راز مطلب را بفهمد . گاهی قضیه برعکس می‌شود ، یعنی جریان کار عالم با انسان طوری رفتار و عمل می‌کند که راز مطلب بر انسان پوشیده است‌ و انسان ضد آنچه که هست خیال می‌کند . مثلا ، اگر فرض کنیم که انسان معصیتی را انجام بدهد و بلافاصله یا با فاصله کم نتیجه بد آن معصیت را ببیند ، این یک کار آشکار است ، یعنی‌ عکس‌العمل دارد ولی عکس‌العمل آشکار . یا کار خیری انجام بدهد و اثر کار خیر خودش را خیلی واضح در عمل مشاهده کند ، این یک کار آشکار است . اینکه انسان کار بد بکند و خود اثر کار بد خود را احساس کند ، خودش یک‌ نعمتی است برای انسان . ولی یک وقت انسان می‌رسد به آنجا که استحقاق‌ این مقدار لطف را هم ندارد که خداوند با چشاندن اثر گناه او ، او را بیدار کند و به او بفهماند . این [ چشاندن ] خودش یک نعمت و لطفی است‌ از پروردگار . گاهی این لطف از او گرفته می‌شود ، کار بد می‌کند ، می‌بیند برعکس بجای اینکه یک اثر بد ببیند اثرهای خوب می‌بیند ، یعنی نعمتها بیشتر بر او می‌بارد ، باب نعمت بیشتر به روی او باز می‌شود ، هیچ اثر ظاهری نمی‌بیند . آیا این از باب این است که کار بد اثر بد ندارد ؟ نه ، اثر بد دارد ، ولی به دلیل اینکه او چنین شایستگی نداشته است ، کار بد می‌کند ، باب نعمت بیشتر به روی او باز می‌شود ، بدتر می‌کند و باز باب‌ نعمت بیشتر به رویش باز می‌شود . می‌رسد به آنجا که دیگر پیمانه‌اش پر می‌شود ، یک وقتی به