آشنایی با قرآن 8 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٦
" « انا بلوناهم کما بلونا اصحاب الجنه غ" ما اینها را مورد آزمایش قرار دادیم ، آنچنان که صاحبان باغ را مورد آزمایش قرار دادیم . ( کلمه " صاحب " در فارسی به معنی " مالک " گفته میشود ، میگوییم صاحب این خانه ، یعنی مالک این خانه . در اینجا اتفاقا همین معنا درست است ، ولی کلمه " صاحب " در زبان عربی معنای وسیعتری دارد . انسان با هر چیزی که نوعی همراهی داشته باشد ، به آن میگویند صاحب او ، یار او . اصلا صاحب یعنی همراه . به مالک هم اگر میگویند صاحب ، چون نوعی همراهی میان مالک و مملوک وجود دارد ، و لهذا همراه سفر انسان را میگویند صاحب سفر ، یعنی همراه سفر . ) ما آنها را مورد آزمایش قرار دادیم ، همچنانکه قبلا صاحبان باغ را ، همراهان باغ را ( مقصود در اینجا همان مالکان است : مالکان باغ را ) مورد آزمایش قرار دادیم " « اذ اقسموا لیصرمنها مصبحین »" آنگاه که با یکدیگر تبانی کردند و همقسم شدند که صبح بسیار زود ، بامدادان [ میوههای ] این باغ را بچینند ، که تا دیگران خبر شدند اینها برده باشند . " « و لا یستثنون »" و قسم خوردند که استثنا نکنند . استثنا یعنی جداکردن . کلمه " « و لا یستثنون »" را مفسرین دو جور تفسیر کردهاند : یکی اینکه " « و لا یستثنون »" یعنی ( قسم خوردند که صبحانه بچینند و ) قسم خوردند که جدا نکنند ، یعنی گفتند همه یکجور کار کنیم ، سهمی برای فقرا جدا نکنیم ، این هم جز قسمشان بود . دیگر اینکه چون در زبان عربی " ان شاالله " گفتن را هم استثنا میگویند ( میگویند : استثنا کرد ، یعنی گفت : فلان کار را میکنم اگر خدا بخواهد . معنایش این است : مگر اینکه خدا نخواهد ) بعضی گفتند : اینجا مقصود از " « و لا یستثنون »" این است که قسم خوردند و " ان شاالله " نگفتند . ولی ظاهر این است که اگر