آن که دقایق امور را درک می‌کند ، یعنی خدا نه فقط ظواهر امور را درک‌ می‌کند ، آن دقایق را هم درک می‌کند . ولی در یکی از اخبار و احادیث ما که در اصول کافی آمده است و البته‌ سابق دیده‌ام ، حدیث خیلی خوبی است ، فی‌الجمله از معنایش در ذهنم هست‌ و اتفاقا در تفسیر فخررازی که امروز نگاه می‌کردم دیدم این معنا را فخررازی هم ذکر کرده است امام می‌فرماید : لطیف یعنی آن که خالق اشیائی‌ است که آن اشیا آنقدر دقیق‌اند که به چشم نمی‌آیند ، یعنی خدا خالق این‌ اشیائی است که شما می‌بینید و هزاران اشیا دیگر که بشر نمی‌تواند وجود آنها را حس کند ، آنها را آفریده و به آنها هم آگاه است . پس معنی‌ لطیف یعنی خالق اشیا خیلی کوچک و خیلی ریز و اموری که به واسطه خردی و لطافتی از نظر خردی به چشم نمی‌آیند . یادم هست که در کتاب خدا در طبیعت نوشته فلاماریون ( کتاب خوبی است ) که مرحوم شازده خسروانی ترجمه‌ کرده و مرحوم خالصی‌زاده به این کتاب پاورقیهایی نوشته است ، در یک جا که مولف برای اثبات صانع به همین اشیا ریز و ذره‌بینی و سلول و این‌جور چیزها استدلال می‌کند ، خالصی‌زاده همین حدیث را آورده است . این حدیث‌ صراحت دارد . حتی آن‌طور که فی‌الجمله یادم هست امام می‌فرماید : خداوند حیوانات کوچکی آفریده است ، لطیف است یعنی خالق موجودات لطیف و حتی‌ جاندارهای لطیفی است که آن جاندارها به چشم نمی‌آیند . آنگاه معنی آیه چنین می‌شود : " « الا یعلم من خلق غ" آیا آن که آفریده‌ است نمی‌داند ؟ ( چون مردم فکرشان راجع به همین کارهایی است که خودشان‌ می‌کنند، حرفی می‌زنند آرام بگویند، بلند بگویند و...) " « و هو اللطیف " او خالق بسیاری اشیا است که شما از وجود آنها به واسطه