حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٧
حديث
٩١١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ درباره اين سخن خداوند : «و برخى از ايشان ،: پيشتاز ، بدون حسابرسى به بهشت مى رود . ميانه رو ، حسابرسىِ اندكى مى شود و ستم كننده به خويش ، يك روز ـ كه اندازه اش پنجاه هزار سال است ـ نگه داشته مى شود ، چندان كه اندوه وجودش را فرا مى گيرد . سپس خداوند به او رحم مى آورد و وارد بهشتش مى كند .
٩١٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤمنان در دنيا سه دسته اند : «كسانى كه به خدا و پيامبر او ايمان آوردند ، سپس ترديد نكردند و با مال و جان خود ، در راه خدا جهاد كردند» ؛ و كسى كه مردم او را بر مال و جان خود امين مى دانند ؛ سپس كسى كه هر گاه با طمعى روبه رو شود ، براى خداوند عز و جل آن را ترك گويد .
٩١٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ايمان ، گفتار و كردار است ، و افزايش و كاهش مى يابد .
٩١٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : [ منظومه به هم پيوسته] ايمان ، عبارت است از سيصد و سى و سه بخش [ و شريعه]. هر كه يكى از آنها را درست و كامل انجام دهد [ و از يكى از آن شريعه ها وارد آبگاه ايمان گردد ، بهره مند شده] ، وارد بهشت مى گردد . [١]
٥ / ٢
بالاترين مراتب ايمان
٩١٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اسلام ، پلّه اوّل است . ايمان ، يك پلّه بالاتر از آن است . تقوا ، يك پلّه بالاتر از ايمان است و يقين ، يك پلّه بالاتر از تقواست .
[١] زيرا ايمان ، منظومه به هم پيوسته اى است كه التزام درست و كامل به هر بخشى منجر به التزام به ساير بخش ها مى گردد. به عبارت ديگر ، ورود صحيح و درست از هر شريعه اى از نهر ايمان، انسان را وارد مجموعه جارى زلال ايمان مى كند. ابن فارس ، درباره معناى ريشه اى «وفى» مى گويد: «كلمة تدلّ على إكمال واتمام» (معجم مقاييس اللغة : ج ٦ ص ١٢٩). همچنين ، در بيان معناى شرع ، آورده است ؛ «الشريعة : مورد الشاربة الماء؛ واشتقّ من ذلك الشرعة فى الدين والشريعة»؛ يعنى: شريعه عبارت است از ورودى به آبگاه (رود يا چشمه) و شريعت دين نيز به از همين واژه گرفته شده است (معجم مقاييس اللغة : ج ٣ ص٢٦٢).