١٣٢٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در دعاى «جوشن كبير»: اى آن كه خواسته خواهندگان را مى داند ، اى آن كه نهانِ خاموشان را مى داند ، اى آن كه ناله ناتوانان را مى شنود ، اى آن كه گريه بيمناكان را مى بيند! . . . . اى هميشه پايدار ، اى شنونده نيايش ، اى گسترده بخشش!

٣ / ٣٤

شافى

واژه شناسى «شافى»

صفت «شافى (بهبودبخش / شفابخش) » ، اسم فاعل از مادّه «شفى» است كه دلالت بر اِشراف بر يك چيز دارد . گفته مى شود : «أشفى على الشى ء» ، آن گاه كه بر آن اشراف يابد . و شفا (بهبود) نيز از آن رو شفا ناميده شده كه درمان ، بر بيمارى غلبه مى كند و بر آن اشراف مى يابد . «خداوند ، بيمار را شفا داد» ، يعنى : او را عافيت داد .

شافى ، در قرآن و حديث

در قرآن و حديث ، واژه شفا ، گاه به معناى درمان بيمارى هاى جسمى به كار مى رود ، مانند : «و هر گاه بيمار شوم، او مرا بهبود مى بخشد» و گاه به معناى درمان بيمارى هاى روحى و عقلى ، مانند : «و از قرآن، آنچه [مايه ]شفاست، فرو مى فرستيم» . از نام «شافى» درباره خداى متعال ، هر دو معنا اراده مى شود ؛ بلكه آن سان كه در حديث وارد شده : «هيچ بهبودبخشى جز خدا نيست» . بديهى است كه شفابخش ، خداست و انحصار اين صفت به او ، به معناى نفى اسباب در نظام آفرينش نيست ؛ بلكه قرآن كريم ، وسيله اى براى درمان بيمارى هاى روحى و عقلى است ، [١] و دعا و دارو ، وسيله اى براى درمان بيمارى هاى جسمى هستند و در هر دو مورد ، سبب سازِ سبب ها خداى متعال است .

[١] البته ـ چنان كه در شمارى از احاديث آمده ـ درمان برخى از بيمارى هاى جسمى نيز به وسيله قرآن ، امكان پذير است .