حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩٨
بحثى درباره فطرت خداشناسى
نخستين خاستگاه خداشناسى ، فطرت (سرشت) انسان است . آيات و احاديثى كه دلالت بر اين موضوع دارند ، به سه دسته تقسيم مى شوند : دسته اوّل ، آيات و احاديثى كه دلالت مى كنند بر اين كه خداشناسى ، به صورت يك احساس ، در وجود همه انسان ها نهاده شده است . چكيده اين دسته از آيات و روايات ، در اين حديث نبوى آمده است كه مى فرمايد : كُلُّ مَولودٍ يولَدُ عَلَى الفِطرَةِ . [١] هر مولودى ، بر فطرت خود، متولّد مى شود. دسته دوم ، متونى كه بر اساس آنها ، خداوند متعال ، از همه مردم پيش از تولّدشان ، بر ربوبيّت خود ، پيمان گرفته است ؛ مانند اين آيه قرآن : «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِى ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا . [٢] و آن گاه كه پروردگارت از پشتِ بنى آدم ، فرزندانشان را بر گرفت و بر خودشان گواه ساخت كه: «آيا من پروردگار شما نيستم؟» ، گفتند : «چرا . گواهى داديم»» .
[١] ر . ك : ص ١٩٤ ح ١١٠٥ .[٢] . اعراف : آيه ١٧٢ .