حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٩

امكان دارد چيزى را بيابيم كه در سنجش با چيز ديگر ، در ديده ما زيبا نيايد ؛ امّا آن ، در واقعْ براى خود و در چارچوب نظام آفرينش ، زيباست . از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده كه به مناسبت سخن گفتن درباره آيه «الَّذِى أَحْسَنَ كُلَّ شَىْ ءٍ خَلَقَهُ ؛ [١] آن كه هر چه آفريد، نيكوساخت» ، فرمود : أما إنَّ إستَ القِرَدَةِ لَيسَت بِحَسَنَةٍ ولكِنَّهُ أحكَمَ خَلقَها. [٢] هان! سُرينِ بوزينگان ، زيبا نيست؛ ولى [خداوند] آفرينش آن را استوار ساخته است. اين معنا با مفهوم لغوى واژه «أحسَنَ» نيز هماهنگ است . فَيّومى مى گويد : «أحسنتُ الشى ء ، يعنى : آن را شناختم و به نيكويى انجام دادم» . [٣] بر اين اساس ، جمله «ما يُحسن» در گفتار امام على عليه السلام : «قيمة كُلِّ امرِئٍ ما يُحسِنُ» [٤] به «ما يَعلَمُ (آنچه مى داند)» ، تفسير شده است . خليل بن احمد فراهيدى مى گويد : تشويق كننده ترين سخن در تحصيل دانش ، سخن على بن ابى طالب عليه السلام است كه فرمود : «قيمة كلّ امرئٍ ما يُحسن ؛ ارزش هر انسان ، چيزى است كه نيك مى داند» . [٥]