حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٦

مَعرِفَةُ النَّفسِ أنفَعُ المَعارِفِ . [١] سودمندترينِ شناخت ها، خودشناسى است . و از امام باقر روايت شده : لا مَعرِفَةَ كَمَعرِفَتِكَ بِنَفسِكَ . [٢] هيچ شناختى مانند اين نيست كه خود را بشناسى.

٢ . زيان هاى جهل به خود

دسته دوم ، احاديثى هستند كه به بيان زيان هاى نشناختن خود پرداخته اند . در اين روايات ، تأكيد شده است كه انسان ، تا خود را نشناسد ، نمى تواند جهان بينى درستى داشته باشد و راه رستگارى و نجات را در زندگى بيابد . بخشى از سخنان امام على عليه السلام در اين باره ، چنين است : مَن جَهِلَ نَفسَهُ كانَ بِغَيرِ نَفسِهِ أجهَلَ . [٣] آن كه خود را نشناسد ، به غير خود ، نادان تر است. كَيفَ يَعرِفُ غَيرَهُ مَن يَجهَلُ نَفسَهُ ؟! [٤] آن كه خود را نشناخته ، چگونه ديگرى را بشناسد ؟! لا تَجهَل نَفسَكَ، فَإِنَّ الجاهِلَ مَعرِفَةَ نَفسِهِ جاهِلٌ بِكُلِّ شَى ءٍ . [٥] از خود بى خبر مباش كه بى خبر از خود ، از همه چيز بى خبر است. مَن لَم يَعرِف نَفسَهُ بَعُدَ عَن سَبيلِ النَّجاةِ ، و خَبَطَ فِى الضَّلالِ وَ الجَهالاتِ . [٦]